3.2 Sejarah dan Kedudukan Institusi Majlis Raja-Raja
Bab 3: Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen
Satu-satunya majlis raja yang memilih ketua negara secara bergilir di dunia bermula dengan sebuah jamuan teh di Kuala Kangsar pada tahun 1897.
📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.
💡 Jawapan peperiksaan ditulis dalam Bahasa Melayu, jadi istilah penting dikekalkan dalam Bahasa Melayu. Selepas faham, baca semula bahagian ini dalam BM.
🧠 Faham dalam 1 minit
Bayangkan mesyuarat ketua-ketua kelab di sekolah. Mereka berkumpul untuk memilih pengerusi majlis kelab, memberi pandangan tentang pelantikan penting dan bersetuju atau tidak dengan perubahan peraturan tertentu. Majlis Raja-Raja seperti mesyuarat itu, tetapi ahlinya ialah raja-raja dan Yang di-Pertua Negeri.
Majlis ini bermula dengan Durbar pada tahun 1897 bagi raja Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan. Majlis Sultan-Sultan dalam Malayan Union 1946 tidak pernah diwujudkan, tetapi pada tahun 1948 Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi. Hari ini, antara tugas utamanya ialah memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
想象学校里各社团主席开会。他们聚在一起选出社团理事会主席、对重要任命提供意见，并决定是否同意某些规则的修改。Majlis Raja-Raja（统治者会议）就像这样的会议，只是成员是各州统治者和 Yang di-Pertua Negeri（州元首）。
这个会议起源于1897年的 Durbar（统治者议会），成员是霹雳、雪兰莪、彭亨和森美兰的统治者。1946年马来亚联邦（Malayan Union）规定的 Majlis Sultan-Sultan（苏丹会议）从未成立，但在1948年，统治者会议正式成立。今天，它的主要任务之一是选出 Yang di-Pertuan Agong（最高元首）和副最高元首。
Imagine a meeting of all the club presidents in a school. They gather to choose the chair of the clubs' council, give views on important appointments and agree or disagree to certain rule changes. The Majlis Raja-Raja (Conference of Rulers) is like that meeting, except that its members are the Rulers and the Yang di-Pertua Negeri (state Governors).
It began with the Durbar in 1897 for the Rulers of Perak, Selangor, Pahang and Negeri Sembilan. The Majlis Sultan-Sultan (Council of Sultans) planned under the Malayan Union in 1946 was never set up, but in 1948 the Conference of Rulers was formally established. Today one of its main tasks is to elect the Yang di-Pertuan Agong and the Deputy Yang di-Pertuan Agong.
🎯 Wajib tahu sasaran LULUS
- Durbar dibentuk pada tahun 1897 seiring penubuhan NNMB sebagai persidangan raja Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan dengan British; ia dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British.
- Majlis Sultan-Sultan diperuntukkan dalam Malayan Union 1946 tetapi tidak pernah diwujudkan kerana Raja-raja Melayu menentang Malayan Union.
- Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu, dengan kuasa dan sekretariat sendiri serta diurus sepenuhnya oleh Raja-raja Melayu.
- Selepas merdeka, Yang di-Pertua Negeri Melaka dan Pulau Pinang, dan selepas 1963 Sarawak dan Sabah, menjadi ahli, tetapi mereka tidak menyertai mesyuarat khas seperti pemilihan Yang di-Pertuan Agong.
- Fungsi Majlis Raja-Raja termasuk memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalannya, memberi nasihat tentang pelantikan tertentu, menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes tertentu dan memperkenankan pindaan perlembagaan tertentu.
- Durbar（统治者议会）于1897年随马来联邦（NNMB）成立而组成，是霹雳、雪兰莪、彭亨和森美兰统治者与英国人的会议，由英国最高专员（Pesuruhjaya Tinggi British）主持。
- Majlis Sultan-Sultan（苏丹会议）虽列于1946年马来亚联邦宪法中，但由于马来统治者反对马来亚联邦，它从未成立。
- Majlis Raja-Raja（统治者会议）于1948年通过马来亚联合邦协定正式成立，拥有自己的权力和秘书处，完全由马来统治者管理。
- 独立后，马六甲和槟城的州元首，以及1963年后砂拉越和沙巴的州元首成为成员，但他们不参加如选举最高元首等特别会议。
- 统治者会议的职能包括选出最高元首和副最高元首、就某些任命提供意见、在特定案件中担任赦免委员会（Lembaga Pengampunan），以及同意某些宪法修订。
- The Durbar was formed in 1897 together with the Federated Malay States (NNMB) as a meeting of the Rulers of Perak, Selangor, Pahang and Negeri Sembilan with the British; it was chaired by the Pesuruhjaya Tinggi British (British High Commissioner).
- The Majlis Sultan-Sultan (Council of Sultans) was provided for in the Malayan Union of 1946 but was never set up, because the Malay Rulers opposed the Malayan Union.
- The Majlis Raja-Raja (Conference of Rulers) was formally established in 1948 through the Federation of Malaya Agreement, with its own powers and secretariat, and run entirely by the Malay Rulers.
- After independence, the Governors (Yang di-Pertua Negeri) of Melaka and Penang, and after 1963 those of Sarawak and Sabah, became members, but they do not join special meetings such as the election of the Yang di-Pertuan Agong.
- The Conference's functions include electing the Yang di-Pertuan Agong and Deputy, advising on certain appointments, acting as a Lembaga Pengampunan (Pardons Board) in certain cases and consenting to certain constitutional amendments.
Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.
Apa yang perlu anda kuasai
- 12.3.2 Menerangkan sejarah dan kedudukan institusi Majlis Raja-Raja.
- K12.3.6 Menerangkan peranan raja dalam memakmurkan negara.
Ringkasan
Majlis Raja-Raja bermula dengan Durbar yang dibentuk pada tahun 1897 seiring penubuhan NNMB. Durbar ialah persidangan Raja-raja Melayu Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan dengan British, dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British. Perlembagaan Malayan Union 1946 memperuntukkan Majlis Sultan-Sultan yang dipengerusikan Gabenor, tetapi majlis itu tidak pernah diwujudkan kerana raja-raja menentang Malayan Union. Majlis Raja-Raja kemudian ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 dan diurus sepenuhnya oleh raja-raja.
Selepas merdeka, Yang di-Pertua Negeri turut menjadi ahli, kecuali dalam mesyuarat khas berkaitan institusi beraja. Menurut perlembagaan, Majlis Raja-Raja memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalannya, bersetuju atau tidak dengan undang-undang tertentu, memberi nasihat tentang pelantikan, menjadi rujukan dasar kedudukan istimewa, menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes tertentu, serta memperkenankan perubahan sempadan negeri dan pindaan perlembagaan tertentu. Majlis ini menjadi pengimbang dalam sistem demokrasi dan unik di dunia.
Isi penting
Durbar Negeri-negeri Melayu Bersekutu (1897)hlm. 42
- Durbar dibentuk pada tahun 1897 seiring penubuhan NNMB.
- Durbar bermaksud perjumpaan atau persidangan umum Raja Melayu dengan British.
- Ia menjadi tempat Raja-raja Melayu Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan membincangkan hal pentadbiran Kerajaan Persekutuan dengan British.
- Durbar dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British; ahlinya ialah empat raja, Residen British di NNMB dan Setiausaha NNMB.
- Persidangan Durbar pertama diadakan di Kuala Kangsar, Perak pada tahun 1897.
Majlis Sultan-Sultan semasa Malayan Union (1946)hlm. 43
- Perlembagaan Malayan Union 1946 memperuntukkan Majlis Sultan-Sultan (The Council of Sultans) di bawah The Malayan Union Order in Council 1946.
- Majlis ini dipengerusikan oleh Gabenor Malayan Union dan dianggotai sembilan Raja Melayu serta tiga pegawai kanan British: Ketua Setiausaha, Penasihat Undang-undang dan Setiausaha Kewangan.
- Fungsinya termasuk membincangkan undang-undang agama Islam dan menasihati Gabenor tentang perkara yang dibangkitkan raja.
- Majlis ini tidak pernah diwujudkan kerana Raja-raja Melayu menentang pelaksanaan Malayan Union.
Majlis Raja-Raja dalam Persekutuan Tanah Melayu 1948hlm. 43–44
- Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 apabila Persekutuan Tanah Melayu menggantikan Malayan Union.
- Majlis ini mempunyai kuasa dan sekretariat sendiri, dan diurus sepenuhnya oleh Raja-raja Melayu.
- Pengerusi mesyuarat ditentukan oleh raja-raja dalam kalangan sembilan Raja Melayu.
- Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, yang juga Setiausaha Majlis Raja-Raja, memeterai keputusan persidangan dengan Mohor Besar.
- Raja-raja berhak mendapat penerangan daripada Pesuruhjaya Tinggi British tentang penggubalan undang-undang dan dasar Kerajaan Persekutuan.
- Mesyuarat Majlis Raja-Raja pada 31 Ogos 1948 bersetuju menerima corak Mohor Besar Raja-Raja yang digunakan hingga hari ini.
Majlis Raja-Raja selepas merdekahlm. 44
- Peranan Majlis Raja-Raja dikekalkan selepas 31 Ogos 1957, tetapi keanggotaannya berubah.
- Yang di-Pertua Negeri Melaka dan Pulau Pinang menjadi ahli selepas merdeka.
- Selepas Malaysia dibentuk pada tahun 1963, Yang di-Pertua Negeri Sarawak dan Sabah turut menjadi ahli.
- Yang di-Pertua Negeri tidak menyertai mesyuarat khas berkaitan institusi beraja, seperti pemilihan Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
Fungsi dan kedudukan dalam Perlembagaan Persekutuanhlm. 44–45
- Memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
- Bersetuju atau tidak bersetuju dengan undang-undang yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja.
- Memberi nasihat tentang pelantikan tertentu, seperti Ketua Audit Negara, Ketua Hakim Negara, hakim Mahkamah Atasan serta Pengerusi dan ahli Suruhanjaya Pilihan Raya.
- Menjadi rujukan bagi perubahan dasar berkaitan kedudukan istimewa orang Melayu, bumiputera Sarawak dan Sabah serta kepentingan sah kaum lain.
- Menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes tertentu.
- Memperkenankan perubahan sempadan negeri setelah mendapat perkenan raja negeri berkenaan, dan memperkenankan pindaan perlembagaan bagi perkara tertentu.
- Majlis Raja-Raja menjadi pengimbang dalam sistem demokrasi melalui hak dirundingi dalam pelantikan penting dan hak membincangkan dasar negara.
Garis masa
- 1897Durbar dibentuk; persidangan pertama di Kuala Kangsar, Perak.
- 1946Majlis Sultan-Sultan diperuntukkan dalam Malayan Union tetapi tidak pernah diwujudkan.
- 1948Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi.
- 31 Ogos 1948Mesyuarat Majlis Raja-Raja bersetuju menerima corak Mohor Besar Raja-Raja.
- 1957Yang di-Pertua Negeri Melaka dan Pulau Pinang menjadi ahli Majlis Raja-Raja.
- 1963Yang di-Pertua Negeri Sarawak dan Sabah menjadi ahli Majlis Raja-Raja.
🏆 Untuk skor A
- Bezakan tiga peringkat: Durbar (1897, empat raja NNMB, dipengerusikan Pesuruhjaya Tinggi British), Majlis Sultan-Sultan (1946, dipengerusikan Gabenor, tidak pernah wujud) dan Majlis Raja-Raja (1948, diurus raja sendiri).
- Sebut peranan Majlis Raja-Raja sebagai "pengimbang dalam sistem demokrasi" melalui hak dirundingi dalam pelantikan penting dan hak membincangkan dasar negara.
- Semakan silang dengan teks Perlembagaan: Perkara 38 menyenaraikan fungsi memilih Yang di-Pertuan Agong, memberi persetujuan undang-undang dan pelantikan tertentu, serta pengampunan; Perkara 2 dan 159(5) memerlukan persetujuan Majlis bagi perubahan sempadan negeri dan pindaan tertentu.
- Kaitkan dengan K12.3.6: Majlis Raja-Raja membantu memakmurkan negara melalui peranan pengimbang dan penjaga dasar penting.
✍️ Strategi menjawab
- "Nyatakan fungsi Majlis Raja-Raja": jawapan paling selamat ialah memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
- "Bandingkan Durbar dengan Majlis Raja-Raja 1948": gunakan aspek pengerusi, keahlian dan siapa yang mengurus.
- Bagi soalan tentang Yang di-Pertua Negeri, ingat mereka ahli tetapi tidak menyertai mesyuarat pemilihan Yang di-Pertuan Agong.
⚠️ Kesilapan biasa
- Menyangka Durbar dianggotai sembilan raja. Durbar NNMB hanya melibatkan raja Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan.
- Menyangka Majlis Sultan-Sultan Malayan Union pernah bersidang. Ia tidak pernah diwujudkan kerana raja-raja menentang Malayan Union.
- Menyangka Yang di-Pertua Negeri boleh mengundi dalam pemilihan Yang di-Pertuan Agong.
Latihan objektif gaya Kertas 1
Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.
1Durbar yang dibentuk pada tahun 1897 dipengerusikan oleh
💡 Kenapa? Buku teks menyatakan Durbar dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British. (hlm. 42)
2Raja negeri manakah menganggotai Durbar NNMB? I Perak II Selangor III Pahang IV Johor
💡 Kenapa? Durbar NNMB melibatkan Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan; Johor bukan ahli NNMB. (hlm. 42)
3Mengapakah Majlis Sultan-Sultan tidak pernah diwujudkan?
💡 Kenapa? Majlis itu tidak diwujudkan kerana raja-raja menentang Malayan Union. (hlm. 43)
4Siapakah yang memeterai keputusan persidangan Majlis Raja-Raja dengan Mohor Besar?
💡 Kenapa? Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja, yang juga Setiausaha Majlis, memeterai keputusan. (hlm. 43–44)
5Yang di-Pertua Negeri tidak menyertai mesyuarat Majlis Raja-Raja yang berkaitan dengan
💡 Kenapa? Mereka tidak menyertai mesyuarat khas berkaitan institusi beraja, seperti pemilihan Yang di-Pertuan Agong. (hlm. 44)
6Antara berikut, yang manakah fungsi Majlis Raja-Raja? I Memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong II Menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes tertentu III Memperkenankan pindaan perlembagaan bagi perkara tertentu IV Meluluskan belanjawan negara
💡 Kenapa? Meluluskan perbelanjaan kerajaan ialah tugas Parlimen. (hlm. 44–45)
7Bagaimanakah Majlis Raja-Raja menjadi pengimbang dalam sistem demokrasi?
💡 Kenapa? Buku teks menyebut dua cara ini sebagai peranan pengimbang Majlis Raja-Raja. (hlm. 45)
Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A
Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.
Nyatakan dua fungsi Majlis Raja-Raja. [2 markah]
Lihat cadangan skema
- Memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
- Bersetuju atau tidak bersetuju dengan undang-undang yang memerlukan persetujuannya.
- Memberi nasihat tentang pelantikan jawatan tertentu.
- Menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes tertentu.
- Memperkenankan pindaan perlembagaan bagi perkara tertentu.
Jelaskan pembentukan Durbar pada tahun 1897. [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Dibentuk seiring penubuhan NNMB pada tahun 1897.
- Persidangan Raja-raja Melayu Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan dengan British.
- Membincangkan hal pentadbiran Kerajaan Persekutuan.
- Dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British; persidangan pertama di Kuala Kangsar.
Huraikan kedudukan Majlis Raja-Raja dalam Persekutuan Tanah Melayu 1948. [4 markah]
Lihat cadangan skema
- Ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 menggantikan Malayan Union.
- Dilengkapi kuasa dan sekretariat.
- Diurus sepenuhnya oleh Raja-raja Melayu; pengerusi dipilih dalam kalangan sembilan raja.
- Keputusan dimeterai oleh Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja.
- Raja berhak mendapat penerangan daripada Pesuruhjaya Tinggi British tentang undang-undang dan dasar.
Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B
Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.
Huraikan sejarah dan kedudukan Majlis Raja-Raja di negara kita. Pada pendapat anda, mengapakah institusi ini perlu dipertahankan?
Lihat rangka jawapan
- Pendahuluan: Majlis Raja-Raja bermula dengan Durbar dan menjadi sebahagian institusi Raja Berperlembagaan.
- Durbar 1897: persidangan raja Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan dengan British; dipengerusikan Pesuruhjaya Tinggi British; pertama di Kuala Kangsar.
- Majlis Sultan-Sultan 1946: dipengerusikan Gabenor, sembilan raja dan tiga pegawai British; tidak pernah diwujudkan kerana penentangan raja.
- Majlis Raja-Raja 1948: ditubuhkan rasmi; kuasa dan sekretariat; diurus raja; Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja; corak Mohor dipersetujui 31 Ogos 1948.
- Selepas merdeka: Yang di-Pertua Negeri menjadi ahli (Melaka, Pulau Pinang, kemudian Sarawak dan Sabah) tetapi tidak menyertai pemilihan Yang di-Pertuan Agong.
- Fungsi: memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan; nasihat pelantikan; rujukan kedudukan istimewa; Lembaga Pengampunan; sempadan negeri; pindaan perlembagaan tertentu.
- Pendapat dan kesimpulan: institusi ini perlu dipertahankan kerana menjadi pengimbang demokrasi, menjaga dasar penting dan unik di dunia.
Pengajaran dan nilai
- Menghargai peranan Majlis Raja-Raja dalam memakmurkan negara.
- Berbangga dengan institusi warisan yang unik di dunia.
- Menghormati keputusan yang dibuat secara bermuafakat.
Kad kilat istilah
Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.
Rujukan
Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 42–45. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.
- Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM (DBP, 2020), Bab 3: Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen, hlm. 42–45, 63
- DSKP KSSM Sejarah Tingkatan 4 dan 5 (Bahagian Pembangunan Kurikulum, KPM), Tema: Malaysia dan Masa Hadapan, Standard Kandungan 12.3 Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen
- Wikipedia: Conference of Rulers (Durbar pertama 1897 di Kuala Kangsar; mesyuarat pertama Majlis Raja-Raja 31 Ogos 1948; Yang di-Pertua Negeri tidak menyertai pemilihan Yang di-Pertuan Agong)
- Federal Constitution (salinan teks Bahasa Inggeris TIDAK RASMI yang dihoskan oleh Commonwealth Parliamentary Association, memuatkan pindaan hingga P.U.(A) 164/2009), dibaca untuk semakan silang maksud Perkara 2, 3, 32, 38, 40, 43, 55, 150, 152, 153 dan 159; cetakan semula rasmi 2025 di portal Peguam Negara (lom.agc.gov.my) tidak dapat dimuat turun pada 12 Oktober 2026 (ralat pelayan HTTP 500)