SPMTINGKATAN 4 · BAB 913 minit bacahlm. 222–223

9.3 Langkah Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang Merdeka

Bab 9: Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957

Bagaimanakah 131 memorandum dengan tuntutan yang berbeza-beza, daripada soal jus soli hingga bahasa, akhirnya bertukar menjadi satu perlembagaan yang diterima semua kaum?

📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.

Bahasa penerangan:

🧠 Faham dalam 1 minit

Bayangkan kelas kamu mahu menulis peraturan kelas baharu. Guru meminta semua murid menghantar cadangan bertulis. Ada yang mahu peraturan ketat, ada yang mahu longgar. Guru menulis draf, murid memberi reaksi, draf dipinda, dibawa kepada pengetua untuk perkenan, dibahaskan dalam mesyuarat, dan akhirnya diluluskan. Begitulah perlembagaan kita digubal, langkah demi langkah.

Suruhanjaya Reid menerima 131 memorandum tentang kewarganegaraan, kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa dan pendidikan. Isu paling hangat ialah jus soli (kerakyatan berdasarkan tempat lahir). Selepas draf dikeluarkan dan dikritik, rombongan Tunku ke London pada 9 Mei 1957 untuk menambah baik draf. Draf kemudian dibawa ke Majlis Raja-Raja, dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan, diluluskan, dan berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957.

🎯 Wajib tahu sasaran LULUS

  1. Suruhanjaya Reid menerima 131 memorandum bertulis daripada Raja-raja Melayu, parti politik, badan awam dan orang perseorangan tentang pentadbiran, kewarganegaraan, kedudukan istimewa orang Melayu, bahasa dan pendidikan.
  2. Parti Perikatan menghantar memorandum yang dinamakan Testament Amanah Politik Perikatan; isu jus soli menimbulkan perbezaan pandangan, malah ada pihak dalam UMNO menolaknya.
  3. Draf perlembagaan mencadangkan sistem Persekutuan, kewarganegaraan jus soli, kedudukan istimewa orang Melayu diteruskan, Raja Berperlembagaan dengan Yang di-Pertuan Agong, dan parlimen dua majlis (Dewan Negara dan Dewan Rakyat).
  4. Pada 9 Mei 1957, Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak, Ong Yoke Lin dan V.T. Sambanthan ke London untuk membincangkan isu kewarganegaraan dan isu lain yang belum muktamad.
  5. Draf dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan pada 10–11 Julai 1957, diluluskan oleh Parlimen British dan Majlis Perundangan Persekutuan (27 Ogos 1957), lalu berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957.

Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.

DSKP

Apa yang perlu anda kuasai

  • 11.3.3 Menerangkan langkah penggubalan perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka.

Ringkasan

Langkah pertama penggubalan perlembagaan ialah mengumpul pandangan. Suruhanjaya Reid menerima 131 memorandum. Raja-raja Melayu mencadangkan seorang Yang di-Pertuan Agong yang dipilih mengikut kekananan untuk tempoh lima tahun. Parti Perikatan menghantar Testament Amanah Politik Perikatan, tetapi isu jus soli menimbulkan perbezaan pandangan. Dewan perniagaan, masyarakat India, Serani dan MCA turut menyuarakan tuntutan tentang kewarganegaraan, bahasa dan pendidikan.

Suruhanjaya kemudian mengeluarkan draf perlembagaan. Draf ini mendapat reaksi: ada ahli UMNO bimbang tentang jus soli, Dato' Onn Jaafar dan PAS mengkritik syarat kewarganegaraan, manakala ada pertubuhan Cina dan MIC menuntut perhatian kepada bahasa mereka. Rombongan Tunku ke London pada 9 Mei 1957 berjaya meminda draf. Pindaan itu diperkenankan Majlis Raja-Raja, dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan pada 10–11 Julai 1957, diluluskan, dan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 berkuat kuasa pada 31 Ogos 1957.

Isi penting

Langkah 1: Memorandum daripada Raja-raja Melayuhlm. 222
  • Sebanyak 131 memorandum bertulis diterima daripada Raja-raja Melayu, parti politik, badan awam dan orang perseorangan.
  • Raja-raja Melayu mencadangkan seorang Ketua Negara bagi Persekutuan yang dikenali sebagai Yang di-Pertuan Agong.
  • Yang di-Pertuan Agong dicadangkan dipilih oleh Raja-raja Melayu mengikut kekananan untuk tempoh lima tahun dan boleh meletakkan jawatan dengan persetujuan Majlis Raja-Raja.
  • Raja-raja Melayu juga melindungi kedudukan istimewa orang Melayu dan kepentingan sah kaum lain.
Langkah 1: Memorandum parti politik dan pihak awamhlm. 222
  • Parti Perikatan mengemukakan memorandum yang dinamakan Testament Amanah Politik Perikatan.
  • Isu jus soli menimbulkan perbezaan pandangan dalam Perikatan; sebahagian pihak dalam UMNO menolak kewarganegaraan jus soli.
  • Dewan Perniagaan Melayu mahu syarat kewarganegaraan diketatkan, manakala Persatuan Dewan Perniagaan Cina se-Malaya mahu kewarganegaraan melalui kelahiran.
  • Masyarakat India menuntut kedudukan kewarganegaraan mereka diteliti, dan masyarakat Serani mahu hak mereka dipertahankan.
  • MCA menuntut semua sekolah aliran Inggeris atau vernakular diteruskan dan semua sekolah kebangsaan mempelajari bahasa Inggeris, Melayu, Cina dan Tamil.
Langkah 2: Draf perlembagaanhlm. 222
  • Sistem kerajaan Persekutuan diteruskan dengan negeri mempunyai kuasa tertentu.
  • Kewarganegaraan berasaskan jus soli diberikan kepada semua yang lahir di Tanah Melayu.
  • Kedudukan istimewa orang Melayu diteruskan.
  • Raja-raja diterima sebagai Raja Berperlembagaan, dengan seorang Yang di-Pertuan Agong dipilih bagi Persekutuan.
  • Parlimen dengan dua Majlis Mesyuarat, iaitu Dewan Negara dan Dewan Rakyat, dibentuk.
Langkah 3: Reaksi terhadap drafhlm. 223
  • Ada ahli UMNO tidak bersetuju dengan jus soli kerana bimbang kedudukan istimewa orang Melayu tergugat.
  • Ada pihak menegaskan bahawa agama Islam mesti diakui sebagai agama rasmi dan bahasa Melayu dijadikan bahasa rasmi.
  • Dato' Onn Jaafar (Parti Negara) menolak syarat kewarganegaraan yang longgar, lalu Parti Negara, PAS dan Parti Rakyat mengadakan kongres pada 4–7 Mei 1957 untuk membincangkan draf.
  • PAS mengkritik soal kewarganegaraan yang dianggap tidak menjaga kepentingan orang Melayu dan mahu Islam menjadi asas pemerintahan.
  • Sebahagian pertubuhan masyarakat Cina mahu bahasa Mandarin dijadikan bahasa kebangsaan, manakala MIC mahu syarat kewarganegaraan dan penggunaan bahasa Tamil diberi perhatian.
Langkah 4 hingga 7: Pindaan dan kelulusanhlm. 215, 223
  • Pada 9 Mei 1957, Tunku Abdul Rahman, Dato' Abdul Razak Hussein, Ong Yoke Lin dan V.T. Sambanthan berlepas ke London untuk berbincang tentang kewarganegaraan dan isu lain yang belum muktamad; beberapa pindaan dibuat.
  • Draf yang dipinda disembah untuk perkenan dan dibincangkan dalam Majlis Raja-Raja.
  • Draf dibentangkan dan dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan pada 10–11 Julai 1957.
  • Draf diluluskan oleh Parlimen British di London, kemudian oleh Majlis Perundangan Persekutuan pada 27 Ogos 1957.
  • Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 berkuat kuasa secara rasmi pada 31 Ogos 1957.
  • Nota ketepatan: Wikipedia (Reid Commission; Constitution of Malaysia) mencatat Majlis Perundangan Persekutuan meluluskan perlembagaan pada 15 Ogos 1957 dan ordinannya berkuat kuasa pada 27 Ogos 1957; untuk peperiksaan, gunakan tarikh buku teks.
Iktibar penggubalanhlm. 223
  • Kejayaan penggubalan membuktikan bahawa permuafakatan mampu membawa kestabilan negara.
  • Sikap terbuka menerima pandangan pelbagai pihak perlu dipertahankan supaya negara kekal maju dan harmoni.
  • Toleransi antara kaum membolehkan negara mencapai kemerdekaan tanpa pertumpahan darah.

Garis masa

  1. Jun–Oktober 1956Suruhanjaya Reid menerima memorandum dan mengadakan perjumpaan.
  2. 4–7 Mei 1957Kongres Parti Negara, PAS dan Parti Rakyat membincangkan draf perlembagaan.
  3. 9 Mei 1957Rombongan Tunku ke London untuk menambah baik draf.
  4. 10–11 Julai 1957Draf dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan.
  5. 27 Ogos 1957Majlis Perundangan Persekutuan meluluskan perlembagaan (menurut buku teks).
  6. 31 Ogos 1957Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 berkuat kuasa.

Tokoh penting

  • Tunku Abdul RahmanMengetuai rombongan ke London pada 9 Mei 1957 untuk meminda draf perlembagaan.
  • Dato' Onn JaafarPemimpin Parti Negara yang menolak syarat kewarganegaraan yang longgar.
  • Ong Yoke LinAnggota rombongan ke London pada Mei 1957.
  • V.T. SambanthanAnggota rombongan ke London pada Mei 1957.

🏆 Untuk skor A

  • Huraikan langkah mengikut urutan yang betul (memorandum, draf, reaksi, rombongan London, Majlis Raja-Raja, Majlis Perundangan, kelulusan); urutan yang tepat menunjukkan kefahaman kronologi.
  • Kata kunci yang memberi markah: "jus soli", "Testament Amanah Politik Perikatan", "Dewan Negara dan Dewan Rakyat" dan "Majlis Raja-Raja".
  • Tunjukkan sebab dan akibat: perbezaan pandangan tentang jus soli dan bahasa menyebabkan draf dikritik, lalu rombongan Mei 1957 meminda draf supaya diterima semua pihak.
  • Kaitkan dengan K11.3.6: permuafakatan dan tolak ansur antara kaum membolehkan perlembagaan diterima dan negara stabil.

✍️ Strategi menjawab

  • "Terangkan langkah penggubalan": nomborkan langkah dan sertakan tarikh (9 Mei, 10–11 Julai, 31 Ogos 1957).
  • "Nyatakan tuntutan dalam memorandum": padankan pihak dengan tuntutan (contoh: Dewan Perniagaan Melayu mengetatkan kewarganegaraan; MCA meneruskan sekolah vernakular).
  • "Mengapakah draf mendapat reaksi": fokus pada isu jus soli, agama Islam dan bahasa, dan namakan pihak yang bersuara.

⚠️ Kesilapan biasa

  • Menganggap jus soli bermaksud kerakyatan berdasarkan keturunan. Jus soli ialah kerakyatan berdasarkan tempat lahir.
  • Tertukar dua rombongan ke London: Januari 1956 untuk rundingan kemerdekaan, manakala 9 Mei 1957 untuk meminda draf perlembagaan.
  • Menyangka 131 ialah bilangan perjumpaan. 131 ialah bilangan memorandum; perjumpaan sebanyak 118.

Latihan objektif gaya Kertas 1

Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.

  1. 1Berapakah memorandum bertulis yang diterima oleh Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu?

  2. 2Apakah nama memorandum yang dikemukakan oleh Parti Perikatan?

  3. 3Antara berikut, yang manakah cadangan Raja-raja Melayu dalam memorandum baginda? I Ketua Negara dikenali sebagai Yang di-Pertuan Agong II Yang di-Pertuan Agong dipilih mengikut kekananan III Tempoh jawatan selama lima tahun IV Yang di-Pertuan Agong dipilih oleh rakyat melalui pilihan raya

  4. 4Mengapakah ada ahli UMNO tidak bersetuju dengan konsep jus soli?

  5. 5Antara berikut, yang manakah kandungan draf perlembagaan Suruhanjaya Reid? I Kewarganegaraan jus soli kepada semua yang lahir di Tanah Melayu II Kedudukan istimewa orang Melayu diteruskan III Parlimen dengan Dewan Negara dan Dewan Rakyat IV Pentadbiran dipusatkan sepenuhnya tanpa kuasa negeri

  6. 6Apakah tujuan rombongan Tunku Abdul Rahman ke London pada 9 Mei 1957?

  7. 7Bilakah draf perlembagaan dibentangkan dan dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan?

Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A

Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.

  1. Nyatakan dua isu yang terkandung dalam memorandum kepada Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu. [2 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Corak pentadbiran.
    • Kewarganegaraan.
    • Kedudukan istimewa orang Melayu.
    • Bahasa.
    • Pendidikan.

  2. Jelaskan reaksi pelbagai pihak terhadap draf Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu. [4 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Ada ahli UMNO tidak bersetuju dengan jus soli kerana bimbang kedudukan istimewa orang Melayu tergugat.
    • Dato' Onn Jaafar (Parti Negara) menolak syarat kewarganegaraan yang longgar.
    • Parti Negara, PAS dan Parti Rakyat mengadakan kongres pada 4–7 Mei 1957.
    • PAS mahu kedudukan Islam menjadi asas pemerintahan negara.
    • Sebahagian pertubuhan Cina mahu bahasa Mandarin dijadikan bahasa kebangsaan.
    • MIC mahu syarat kewarganegaraan dan penggunaan bahasa Tamil diberi perhatian.

  3. Huraikan langkah selepas rombongan ke London pada Mei 1957 sehingga perlembagaan berkuat kuasa. [3 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Pindaan dibuat pada draf hasil perbincangan di London.
    • Pindaan disembah perkenan dan dibincangkan dalam Majlis Raja-Raja.
    • Draf dibentangkan dan dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan pada 10–11 Julai 1957.
    • Draf diluluskan oleh Parlimen British dan Majlis Perundangan Persekutuan.
    • Perlembagaan berkuat kuasa secara rasmi pada 31 Ogos 1957.

Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B

Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.

  1. Terangkan langkah-langkah penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka. Pada pendapat anda, apakah iktibar daripada proses tersebut?

    Lihat rangka jawapan
    • Pendahuluan: selepas Suruhanjaya Reid ditubuhkan, perlembagaan digubal melalui beberapa langkah yang mengambil kira pandangan semua pihak.
    • Memorandum: 131 memorandum; cadangan Raja-raja Melayu tentang Yang di-Pertuan Agong; Testament Amanah Politik Perikatan dan isu jus soli; tuntutan dewan perniagaan, masyarakat India, Serani dan MCA.
    • Draf perlembagaan: sistem Persekutuan, jus soli, kedudukan istimewa orang Melayu, Raja Berperlembagaan dengan Yang di-Pertuan Agong, Dewan Negara dan Dewan Rakyat.
    • Reaksi: kebimbangan sebahagian ahli UMNO; Dato' Onn Jaafar dan kongres Parti Negara, PAS dan Parti Rakyat (4–7 Mei 1957); tuntutan bahasa oleh pertubuhan Cina dan MIC.
    • Pindaan: rombongan Tunku, Dato' Abdul Razak, Ong Yoke Lin dan V.T. Sambanthan ke London (9 Mei 1957); perkenan Majlis Raja-Raja.
    • Kelulusan: dibahaskan di Majlis Perundangan Persekutuan (10–11 Julai 1957), diluluskan oleh Parlimen British dan Majlis Perundangan; berkuat kuasa 31 Ogos 1957.
    • Kesimpulan atau pendapat: iktibarnya, permuafakatan, sikap terbuka dan toleransi antara kaum menghasilkan perlembagaan yang menjamin kestabilan negara.

Pengajaran dan nilai

  1. Permuafakatan untuk kestabilan negara (K11.3.6).
  2. Bersikap terbuka menerima pandangan pelbagai pihak (K11.3.7).
  3. Bertolak ansur antara kaum demi masa depan negara.

Kad kilat istilah

Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.

Rujukan

Buku Teks Sejarah Tingkatan 4 KSSM, hlm. 222–223. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.