SPMTINGKATAN 5 · BAB 514 minit bacahlm. 98–102

5.4 Langkah Pembentukan Malaysia

Bab 5: Pembentukan Malaysia

Bagaimanakah anda memujuk penduduk yang tinggal ratusan kilometer di seberang laut supaya mahu bersatu dalam sebuah negara baharu? Jawapannya: lawatan, jawatankuasa, tinjauan dan rundingan.

📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.

Bahasa penerangan:

🧠 Faham dalam 1 minit

Bayangkan beberapa sekolah mahu bergabung menjadi satu sekolah besar. Mula-mula pengetua saling melawat untuk berkenalan. Kemudian dibentuk jawatankuasa persahabatan untuk berbincang (JSKM). Satu sekolah mengadakan undian murid (referendum Singapura). Pihak atasan pula berunding (Rundingan London) dan menghantar pasukan bebas untuk bertanya pendapat ibu bapa (Suruhanjaya Cobbold).

Akhir sekali, satu jawatankuasa menulis peraturan baharu yang menjamin hak sekolah yang lebih kecil, misalnya bahasa dan sistem pendidikan mereka (JAK, dengan 18 perkara untuk Sarawak dan 20 perkara untuk Sabah). Semua langkah ini memastikan gabungan dibuat secara teratur dan dipersetujui.

🎯 Wajib tahu sasaran LULUS

  1. Usul pembentukan Malaysia dibentangkan di Dewan Rakyat pada 16 Oktober 1961 dan mendapat sokongan majoriti.
  2. Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM) ditubuhkan pada 23 Julai 1961 di Singapura, dipengerusikan oleh Donald Stephens, dan dalam mesyuarat kedua membuat keputusan menyokong Malaysia.
  3. Rundingan London (November 1961) bersetuju menubuhkan suruhanjaya; Suruhanjaya Cobbold (Januari 1962) mendapati dua pertiga penduduk Sarawak dan Sabah menyokong Malaysia.
  4. Referendum di Singapura pada awal September 1962 menunjukkan rakyat bersetuju menyertai Malaysia.
  5. Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK), dipengerusikan Lord Lansdowne (Ogos 1962), mengusulkan 18 perkara bagi Sarawak dan 20 perkara bagi Sabah untuk menjamin hak mereka.

Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.

DSKP

Apa yang perlu anda kuasai

  • 13.1.4 Menjelaskan langkah-langkah Pembentukan Malaysia.
  • K13.1.8 Menjelaskan kepentingan kesepakatan untuk kestabilan negara.

Ringkasan

Selepas usul pembentukan Malaysia diluluskan oleh majoriti Dewan Rakyat pada 16 Oktober 1961, kerajaan Persekutuan Tanah Melayu mengambil beberapa langkah. Pemimpin mengadakan siri lawatan ke Sarawak, Sabah dan Brunei serta membawa pemimpin Borneo melawat Tanah Melayu. JSKM ditubuhkan pada 23 Julai 1961 untuk meyakinkan penduduk Sarawak dan Sabah, dan referendum Singapura pada September 1962 bersetuju dengan penyertaan Singapura.

Rundingan London pada November 1961 membawa kepada Suruhanjaya Cobbold (Januari 1962), yang melawat 35 pusat dan mendapati dua pertiga penduduk menyokong Malaysia. JAK yang dipengerusikan Lord Lansdowne kemudian menyediakan rangka perlembagaan dan mengusulkan 18 perkara bagi Sarawak dan 20 perkara bagi Sabah, termasuk jaminan agama, bahasa, pendidikan, kerusi Parlimen dan imigresen.

Isi penting

Usul Dewan Rakyat dan siri lawatanhlm. 98
  • Usul pembentukan Malaysia dibentangkan di Dewan Rakyat pada 16 Oktober 1961 dan disokong oleh majoriti ahli.
  • Julai 1961: Tunku Abdul Rahman melawat Sarawak dan Brunei untuk menerangkan rancangan Malaysia kepada pemimpin tempatan.
  • Ogos 1962: Datu Bandar Abang Haji Mustapha, Temenggung Jugah anak Barieng, Donald Stephens dan Datu Mustapha Datu Harun melawat Persekutuan Tanah Melayu untuk meninjau kemajuan.
  • November 1962: Tunku melawat Sarawak dan Sabah.
  • Rombongan Dr. Burhanuddin al-Helmi dan Ghafar Baba ke Sarawak dan Sabah menunjukkan kesepakatan ahli politik Tanah Melayu untuk menjelaskan gambaran sebenar Malaysia.
Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)hlm. 99
  • JSKM (Malaysia Solidarity Consultative Committee) ditubuhkan semasa Persidangan Ahli-ahli Parlimen Komanwel di Singapura pada 23 Julai 1961.
  • Mesyuarat JSKM diadakan empat kali, iaitu di Jesselton, Kuching, Kuala Lumpur dan Singapura.
  • Tujuannya: meyakinkan penduduk Sarawak dan Sabah, menyediakan ruang perbincangan, mengumpul pandangan, menyebarkan maklumat dan mempercepat pembentukan Malaysia.
  • Ahlinya ialah wakil pemimpin Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah, dengan Donald Stephens sebagai pengerusi.
  • Dalam mesyuarat kedua, JSKM membuat keputusan menyokong rancangan Malaysia.
Referendum Singapura dan Rundingan Londonhlm. 100
  • Rundingan Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura dari Ogos hingga September 1962 menghasilkan persetujuan penyertaan Singapura.
  • Referendum diadakan di Singapura pada awal September 1962 tentang bentuk penyertaan Singapura ke dalam Malaysia.
  • Keputusannya: rakyat Singapura bersetuju bergabung mengikut syarat yang ditetapkan oleh kerajaan Singapura dan Persekutuan Tanah Melayu.
  • November 1961: Rundingan London antara kerajaan Persekutuan Tanah Melayu dengan kerajaan British bersetuju menubuhkan suruhanjaya untuk meninjau reaksi penduduk Sarawak dan Sabah.
Suruhanjaya Cobboldhlm. 100
  • Suruhanjaya Cobbold dibentuk secara rasmi pada Januari 1962 dengan wakil British dan Persekutuan Tanah Melayu.
  • Pengerusinya Lord Cobbold; ahlinya Sir Anthony Abell, Sir David Watherston, Muhammad Ghazali Shafie dan Wong Pow Nee.
  • Suruhanjaya melawat 35 pusat (20 di Sarawak dan 15 di Sabah) dan menyerahkan laporan menjelang Jun 1962.
  • Laporannya: dua pertiga penduduk menyokong Malaysia, Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 dijadikan asas perlembagaan baharu, dan Sarawak serta Sabah diberi autonomi dan jaminan khas yang tidak boleh dipinda tanpa persetujuan Kerajaan Negeri.
Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK)hlm. 102
  • JAK diumumkan pada Ogos 1962 dan diwakili oleh kerajaan British, Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah.
  • Pengerusinya Lord Lansdowne (Menteri Tanah Jajahan) dan timbalannya Tun Abdul Razak Hussein.
  • JAK mempunyai lima jawatankuasa kecil: Perlembagaan, Kewangan, Perkhidmatan Awam, Perundangan dan Kehakiman, serta Organisasi Jabatan.
  • Mesyuarat pertama di Jesselton pada 30 Ogos 1962 dan mesyuarat terakhir di Kuala Lumpur pada 18 hingga 20 September 1962.
  • JAK mengusulkan 18 perkara bagi Sarawak dan 20 perkara bagi Sabah: Islam agama Persekutuan tetapi dikecualikan di Sarawak dan Sabah, bahasa Inggeris turut rasmi di kedua-dua negeri, pendidikan kekal di bawah Kerajaan Negeri, kerusi Parlimen (Sarawak 24, Sabah 16, Singapura 15) dan kuasa imigresen tersendiri.

Garis masa

  1. Julai 1961Tunku melawat Sarawak dan Brunei.
  2. 23 Julai 1961JSKM ditubuhkan di Singapura.
  3. 16 Oktober 1961Usul pembentukan Malaysia dibentangkan di Dewan Rakyat.
  4. November 1961Rundingan London.
  5. Januari 1962Suruhanjaya Cobbold dibentuk secara rasmi.
  6. Jun 1962Suruhanjaya Cobbold menyerahkan laporan.
  7. Ogos 1962JAK diumumkan; pemimpin Borneo melawat Tanah Melayu.
  8. Awal September 1962Referendum di Singapura.
  9. 18–20 September 1962Mesyuarat terakhir JAK di Kuala Lumpur.

Tokoh penting

  • Donald Stephens (Fuad Stephens)Pengerusi JSKM dan wakil Sabah dalam JAK.
  • Lord CobboldPengerusi Suruhanjaya Cobbold yang meninjau pendapat penduduk Sarawak dan Sabah.
  • Muhammad Ghazali Shafie dan Wong Pow NeeWakil Persekutuan Tanah Melayu dalam Suruhanjaya Cobbold.
  • Lord LansdowneMenteri Tanah Jajahan yang mempengerusikan JAK.
  • Tun Abdul Razak HusseinTimbalan Pengerusi JAK.

🏆 Untuk skor A

  • Bezakan tugas setiap badan: JSKM (meyakinkan dan berbincang), Suruhanjaya Cobbold (meninjau pendapat penduduk), JAK (menyediakan rangka perlembagaan dan jaminan).
  • Kata kunci yang sering diberi markah: "dua pertiga", "autonomi", "jaminan khas", "rangka perlembagaan", "18 perkara" dan "20 perkara".
  • Tunjukkan rantaian: Rundingan London membawa kepada Suruhanjaya Cobbold, laporannya membawa kepada JAK, dan JAK menjadi asas Perjanjian Malaysia.
  • Kaitkan dengan isu semasa: perbincangan tentang hak Sarawak dan Sabah hari ini merujuk kepada jaminan yang dirundingkan dalam JAK dan Perjanjian Malaysia 1963.

✍️ Strategi menjawab

  • "Jelaskan langkah-langkah pembentukan Malaysia": tulis enam langkah mengikut urutan dan beri tarikh serta peranan setiap satu.
  • "Nyatakan tujuan penubuhan JSKM": hafal lima tujuan buku teks dan tulis sekurang-kurangnya tiga.
  • "Apakah hasil laporan Suruhanjaya Cobbold": tulis tiga dapatan (dua pertiga menyokong, Perlembagaan 1957 sebagai asas, autonomi dan jaminan khas).

⚠️ Kesilapan biasa

  • Menyangka Suruhanjaya Cobbold meninjau pendapat penduduk Singapura. Ia meninjau Sarawak dan Sabah; Singapura mengadakan referendum sendiri.
  • Tertukar 18 perkara (Sarawak) dengan 20 perkara (Sabah).
  • Menyangka JAK dipengerusikan oleh Lord Cobbold. JAK dipengerusikan oleh Lord Lansdowne.

Latihan objektif gaya Kertas 1

Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.

  1. 1Siapakah pengerusi Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)?

  2. 2Apakah tujuan penubuhan JSKM? I Meyakinkan penduduk Sarawak dan Sabah II Mengumpulkan pandangan tentang Malaysia III Menyebarkan maklumat berkaitan Malaysia IV Menggubal Perlembagaan Persekutuan

  3. 3Apakah keputusan Rundingan London pada November 1961?

  4. 4Berapakah bahagian penduduk Sarawak dan Sabah yang menyokong Malaysia menurut laporan Suruhanjaya Cobbold?

  5. 5Siapakah yang mempengerusikan Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK)?

  6. 6Berapakah kerusi Parlimen Malaysia yang diperuntukkan kepada Sarawak menurut cadangan JAK?

  7. 7Antara berikut, yang manakah jaminan bagi Sarawak dan Sabah yang diusulkan oleh JAK?

Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A

Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.

  1. Nyatakan dua ahli Suruhanjaya Cobbold. [2 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Lord Cobbold (Pengerusi).
    • Sir Anthony Abell.
    • Sir David Watherston.
    • Muhammad Ghazali Shafie.
    • Wong Pow Nee.

  2. Apakah laporan yang dikemukakan oleh Suruhanjaya Cobbold? [3 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Dua pertiga penduduk menyokong pembentukan Malaysia.
    • Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 dijadikan asas perlembagaan baharu.
    • Kuasa autonomi dan jaminan khas diberi kepada Sarawak dan Sabah.
    • Jaminan itu tidak boleh dipinda tanpa persetujuan Kerajaan Negeri berkenaan.

  3. Huraikan perkara yang diusulkan oleh JAK untuk menjamin hak Sarawak dan Sabah. [4 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Islam agama Persekutuan tetapi dikecualikan bagi Sarawak dan Sabah.
    • Bahasa Inggeris turut digunakan sebagai bahasa rasmi di Sarawak dan Sabah.
    • Sistem pendidikan kekal di bawah Kerajaan Negeri Sarawak dan Sabah.
    • Kerusi Parlimen: Sarawak 24, Sabah 16 (Singapura 15).
    • Sarawak dan Sabah diberi kuasa tersendiri dalam hal ehwal imigresen.

Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B

Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.

  1. Jelaskan langkah-langkah yang diambil untuk membentuk Malaysia. Apakah pengajaran yang boleh diambil daripada proses tersebut?

    Lihat rangka jawapan
    • Pendahuluan: usul pembentukan Malaysia dibentangkan di Dewan Rakyat pada 16 Oktober 1961 dan disokong majoriti.
    • Siri lawatan: Tunku ke Sarawak dan Brunei (Julai 1961) serta Sarawak dan Sabah (November 1962); pemimpin Borneo ke Tanah Melayu (Ogos 1962); rombongan Dr. Burhanuddin dan Ghafar Baba.
    • JSKM: 23 Julai 1961, pengerusi Donald Stephens; mesyuarat di Jesselton, Kuching, Kuala Lumpur dan Singapura; menyokong Malaysia dalam mesyuarat kedua.
    • Rundingan London (November 1961) dan Suruhanjaya Cobbold (Januari 1962): 35 pusat lawatan, dua pertiga menyokong.
    • Referendum Singapura (awal September 1962): rakyat bersetuju menyertai Malaysia.
    • JAK (Ogos 1962): Lord Lansdowne dan Tun Abdul Razak; lima jawatankuasa kecil; 18 perkara Sarawak dan 20 perkara Sabah.
    • Pengajaran dan kesimpulan: rundingan, toleransi dan kesepakatan menjamin kestabilan negara.

Pengajaran dan nilai

  1. Kesepakatan penting untuk kestabilan negara (K13.1.8).
  2. Bertoleransi dan menghormati kepentingan setiap wilayah.
  3. Generasi muda perlu mengamalkan sikap toleransi demi kesejahteraan negara.

Kad kilat istilah

Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.

Rujukan

Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 98–102. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.