4.4 Faktor yang Mengukuhkan Sistem Persekutuan
Bab 4: Sistem Persekutuan
Apa yang berlaku jika undang-undang negeri berkata "boleh" tetapi undang-undang Persekutuan berkata "tidak boleh"? Satu perkara dalam Perlembagaan sudah menyediakan jawapannya.
📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.
💡 Jawapan peperiksaan ditulis dalam Bahasa Melayu, jadi istilah penting dikekalkan dalam Bahasa Melayu. Selepas faham, baca semula bahagian ini dalam BM.
🧠 Faham dalam 1 minit
Bayangkan sebuah pasukan bola sepak yang ada buku peraturan rasmi. Sesiapa pun, sama ada jurulatih atau kapten, tidak boleh membuat peraturan yang melanggar buku itu. Jika peraturan kapten bercanggah dengan peraturan jurulatih, peraturan jurulatih diikut. Inilah idea keluhuran perlembagaan dan Perkara 75.
Pasukan itu juga kerap bermesyuarat: jurulatih memanggil semua kapten kumpulan untuk berbincang sebelum perlawanan besar. Dalam negara kita, Perdana Menteri mempengerusikan Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri, dan ada majlis khas seperti Majlis Kewangan Negara serta Majlis Tanah Negara supaya semua pihak sehaluan.
想象一支足球队有一本正式的规则手册。任何人，不管是教练还是队长，都不能定下违反这本手册的规则。如果队长的规定和教练的规定互相冲突，就以教练的规定为准。这就是 keluhuran perlembagaan（宪法至上）和 Perkara 75（第75条）的概念。
这支球队也经常开会：大赛前，教练会召集各组队长一起讨论。在我国，首相（Perdana Menteri）主持 Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri（州务大臣与首席部长会议），还有 Majlis Kewangan Negara（国家财政理事会）和 Majlis Tanah Negara（国家土地理事会）等特别理事会，让各方步调一致。
Imagine a football team with an official rule book. Nobody, whether coach or captain, may make a rule that breaks that book. If the captain's rule clashes with the coach's rule, the coach's rule is followed. This is the idea of keluhuran perlembagaan (supremacy of the constitution) and Perkara 75 (Article 75).
The team also meets often: before a big match the coach calls all the group captains to discuss. In our country the Prime Minister chairs the Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri (Meeting of Menteri Besar and Chief Ministers), and there are special councils such as the Majlis Kewangan Negara (National Finance Council) and Majlis Tanah Negara (National Land Council) so that everyone moves in the same direction.
🎯 Wajib tahu sasaran LULUS
- Sistem persekutuan diperkukuh oleh dua faktor utama: keluhuran Perlembagaan Persekutuan dan penyelarasan antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
- Perlembagaan Persekutuan ialah undang-undang tertinggi; undang-undang Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengannya.
- Perkara 75 menyatakan bahawa jika undang-undang Negeri tidak selaras dengan undang-undang Persekutuan, undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri.
- Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri dipengerusikan oleh Perdana Menteri untuk membincangkan pelaksanaan dasar kerajaan.
- Majlis yang termaktub dalam Perlembagaan ialah Majlis Kewangan Negara, Majlis Tanah Negara dan Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan.
- 巩固联邦制的两大因素：联邦宪法至上（keluhuran Perlembagaan Persekutuan），以及联邦政府与州政府之间的协调（penyelarasan）。
- 联邦宪法是最高法律；国会（Parlimen）和州议会（DUN）制定的法律不能与宪法相抵触。
- Perkara 75（第75条）规定：如果州法律与联邦法律不一致，以联邦法律为准。
- Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri（州务大臣与首席部长会议）由首相主持，讨论政府政策的执行。
- 宪法规定的理事会有 Majlis Kewangan Negara（国家财政理事会）、Majlis Tanah Negara（国家土地理事会）和 Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan（国家地方政府理事会）。
- The federal system is strengthened by two main factors: the supremacy of the Federal Constitution (keluhuran Perlembagaan Persekutuan) and coordination (penyelarasan) between the Federal and State Governments.
- The Federal Constitution is the supreme law; laws made by Parliament (Parlimen) and the State Assemblies (DUN) cannot go against it.
- Perkara 75 (Article 75) states that if a state law is inconsistent with a federal law, the federal law prevails over the state law.
- The Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri (Meeting of Menteri Besar and Chief Ministers) is chaired by the Prime Minister to discuss how government policies are carried out.
- The councils written into the Constitution are the Majlis Kewangan Negara (National Finance Council), Majlis Tanah Negara (National Land Council) and Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan (National Council for Local Government).
Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.
Apa yang perlu anda kuasai
- 12.4.4 Menganalisis faktor-faktor yang mengukuhkan Sistem Persekutuan.
- K12.4.5 Menerangkan kepentingan bermusyawarah dalam membuat keputusan.
Ringkasan
Kekukuhan sistem persekutuan berkait rapat dengan keluhuran Perlembagaan Persekutuan dan penyelarasan yang baik antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri. Sejak merdeka, Perlembagaan Persekutuan menjadi undang-undang tertinggi. Undang-undang Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengan perlembagaan atau antara satu sama lain, dan Perkara 75 menetapkan bahawa undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri yang tidak selaras.
Penyelarasan dibuat melalui Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri yang dipengerusikan oleh Perdana Menteri, majlis yang termaktub dalam perlembagaan (Majlis Kewangan Negara, Majlis Tanah Negara dan Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan) serta majlis yang ditubuhkan oleh kerajaan seperti Majlis Keselamatan Negara, Majlis Air Negara dan Majlis Perumahan Negara. Penyelarasan yang berkesan membuktikan kepentingan bermusyawarah dalam membuat keputusan untuk kemajuan negara.
Isi penting
Keluhuran perlembagaanhlm. 80
- Sejak merdeka, Perlembagaan Persekutuan diangkat sebagai undang-undang tertinggi yang mentakrifkan prinsip persekutuan dan pentadbiran negara.
- Undang-undang yang digubal oleh Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengan Perlembagaan Persekutuan.
- Parlimen dan DUN juga tidak boleh menggubal undang-undang yang bercanggah antara satu sama lain.
- Perlembagaan Persekutuan menjadi rujukan utama apabila undang-undang Persekutuan dan undang-undang Negeri tidak selaras.
- Perkara 75 menetapkan bahawa undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri yang tidak selaras dengannya.
Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menterihlm. 80
- Penyelarasan pentadbiran dibuat melalui Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri serta majlis khas.
- Mesyuarat ini dipengerusikan oleh Perdana Menteri dan dihadiri oleh Menteri Besar serta Ketua Menteri.
- Mesyuarat membincangkan pelaksanaan dasar yang telah diputuskan oleh kerajaan.
- Contoh: Tan Sri Muhyiddin Yassin mempengerusikan Mesyuarat Khas Menteri Besar dan Ketua Menteri pada 17 Mac 2020 untuk menyelaras Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) bagi mengawal wabak COVID-19.
Majlis yang termaktub dalam Perlembagaanhlm. 81
- Majlis Kewangan Negara mentadbir hal kewangan seperti pemberian wang, bayaran cukai dan pinjaman Kerajaan Persekutuan kepada Kerajaan Negeri.
- Majlis Tanah Negara membentuk dasar dan mengawal penggunaan tanah untuk pertanian, perlombongan, perhutanan dan sebagainya.
- Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan menjadi tempat Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri berunding untuk membangunkan Kerajaan Tempatan.
Majlis yang ditubuhkan oleh kerajaan dan jawatan khashlm. 81
- Kerajaan turut menubuhkan Majlis Keselamatan Negara, Majlis Air Negara dan Majlis Perumahan Negara untuk mengeratkan hubungan pusat dan negeri.
- Jawatan Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah diwujudkan pada 1963 untuk mengeratkan hubungan Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
- Jawatan ini dihapuskan pada 1982 dan diwujudkan semula pada 1990 berikutan keputusan Jemaah Menteri pada 1989.
- Penyelarasan yang berkesan menjamin sistem persekutuan beroperasi dengan baik dan membuktikan kepentingan bermusyawarah.
Garis masa
- 1963Jawatan Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah diwujudkan.
- 1982Jawatan Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah dihapuskan.
- 1990Jawatan itu diwujudkan semula selepas keputusan Jemaah Menteri pada 1989.
- 17 Mac 2020Mesyuarat Khas Menteri Besar dan Ketua Menteri menyelaras PKP COVID-19.
Tokoh penting
- Tan Sri Muhyiddin Mohd. YassinPerdana Menteri kelapan yang mempengerusikan Mesyuarat Khas Menteri Besar dan Ketua Menteri pada 17 Mac 2020 untuk menyelaras PKP.
🏆 Untuk skor A
- Bezakan dua faktor: keluhuran perlembagaan (aspek undang-undang) dan penyelarasan (aspek pentadbiran melalui mesyuarat dan majlis).
- Kata kunci yang sering diberi markah: "undang-undang tertinggi", "Perkara 75", "mengatasi", "penyelarasan" dan "bermusyawarah".
- Bezakan majlis yang termaktub dalam Perlembagaan (Kewangan, Tanah, Kerajaan Tempatan) dengan majlis yang ditubuhkan oleh kerajaan (Keselamatan, Air, Perumahan).
- Kaitkan dengan hari ini: penyelarasan PKP pada Mac 2020 menunjukkan mesyuarat pusat dan negeri penting semasa krisis.
✍️ Strategi menjawab
- "Analisis faktor yang mengukuhkan sistem persekutuan": tulis dua faktor besar, kemudian huraikan contoh bagi setiap satu.
- "Jelaskan maksud keluhuran perlembagaan": sebut undang-undang tertinggi, Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengannya, dan Perkara 75.
- "Nyatakan peranan Majlis Kewangan Negara atau Majlis Tanah Negara": padankan majlis dengan fungsinya, jangan tertukar.
⚠️ Kesilapan biasa
- Menulis bahawa undang-undang Negeri mengatasi undang-undang Persekutuan. Perkara 75 menetapkan sebaliknya.
- Menyangka Majlis Keselamatan Negara termaktub dalam Perlembagaan. Ia majlis yang ditubuhkan oleh kerajaan.
- Menyangka Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Agong. Ia dipengerusikan oleh Perdana Menteri.
Latihan objektif gaya Kertas 1
Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.
1Apakah yang ditetapkan oleh Perkara 75 Perlembagaan Persekutuan?
💡 Kenapa? Perkara 75 menyatakan undang-undang Persekutuan hendaklah mengatasi undang-undang Negeri yang tidak selaras. (hlm. 80)
2Siapakah yang mempengerusikan Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri?
💡 Kenapa? Mesyuarat ini dipengerusikan oleh Perdana Menteri dan dihadiri oleh Menteri Besar dan Ketua Menteri. (hlm. 80)
3Majlis manakah yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan? I Majlis Kewangan Negara II Majlis Tanah Negara III Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan IV Majlis Air Negara
💡 Kenapa? Tiga majlis pertama termaktub dalam Perlembagaan; Majlis Air Negara ditubuhkan oleh kerajaan. (hlm. 81)
4Apakah fungsi Majlis Tanah Negara?
💡 Kenapa? Majlis Tanah Negara membentuk dasar dan mengawal penggunaan tanah untuk pertanian, perlombongan dan perhutanan. (hlm. 81)
5Mengapakah Mesyuarat Khas Menteri Besar dan Ketua Menteri diadakan pada 17 Mac 2020?
💡 Kenapa? Mesyuarat itu menyelaras PKP di seluruh negara bagi mengawal wabak COVID-19. (hlm. 80)
6Apakah tanggungjawab utama Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah?
💡 Kenapa? Jawatan yang diwujudkan pada 1963 ini bertanggungjawab mengeratkan hubungan Persekutuan dengan Negeri. (hlm. 81)
Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A
Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.
Nyatakan dua faktor yang mengukuhkan sistem persekutuan di negara kita. [2 markah]
Lihat cadangan skema
- Keluhuran Perlembagaan Persekutuan.
- Penyelarasan antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
- Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri.
- Majlis negara seperti Majlis Kewangan Negara dan Majlis Tanah Negara.
Jelaskan bagaimana keluhuran perlembagaan mengukuhkan sistem persekutuan. [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Perlembagaan Persekutuan ialah undang-undang tertinggi negara.
- Undang-undang Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengan perlembagaan.
- Parlimen dan DUN tidak boleh menggubal undang-undang yang bercanggah antara satu sama lain.
- Perlembagaan menjadi rujukan apabila berlaku ketidakselarasan.
- Perkara 75: undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri yang tidak selaras.
Huraikan peranan majlis yang termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan. [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Majlis Kewangan Negara mentadbir pemberian wang, cukai dan pinjaman Persekutuan kepada Negeri.
- Majlis Tanah Negara membentuk dasar dan mengawal penggunaan tanah.
- Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan menjadi tempat rundingan untuk membangunkan Kerajaan Tempatan.
- Semua majlis ini menyelaraskan pentadbiran pusat dan negeri.
Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B
Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.
Analisis faktor-faktor yang mengukuhkan sistem persekutuan di negara kita. Pada pendapat anda, mengapakah musyawarah penting dalam pentadbiran negara?
Lihat rangka jawapan
- Pendahuluan: kekukuhan sistem persekutuan bergantung pada keluhuran perlembagaan dan penyelarasan pusat dengan negeri.
- Keluhuran perlembagaan: undang-undang tertinggi; Parlimen dan DUN tidak boleh bertentangan dengannya atau antara satu sama lain.
- Perkara 75: undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri yang tidak selaras; perlembagaan menjadi rujukan utama.
- Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri: dipengerusikan Perdana Menteri; contoh mesyuarat khas PKP 17 Mac 2020.
- Majlis termaktub: Majlis Kewangan Negara, Majlis Tanah Negara, Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan.
- Majlis ditubuhkan kerajaan dan jawatan khas: Majlis Keselamatan Negara, Majlis Air Negara, Majlis Perumahan Negara; Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah.
- Pendapat dan kesimpulan: musyawarah mengelakkan konflik, menghasilkan keputusan yang diterima semua pihak dan menjamin kestabilan negara.
Pengajaran dan nilai
- Bermusyawarah dalam membuat keputusan (K12.4.5).
- Menghormati Perlembagaan Persekutuan sebagai undang-undang tertinggi negara.
- Rakyat dan pemimpin menunaikan tanggungjawab supaya sistem persekutuan membawa kemakmuran.
Kad kilat istilah
Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.
Rujukan
Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 80–81. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.
- Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM (DBP, 2020), Bab 4: Sistem Persekutuan, hlm. 80–81
- DSKP KSSM Sejarah Tingkatan 4 dan 5 (Bahagian Pembangunan Kurikulum, KPM): Standard Kandungan 12.4 Sistem Persekutuan (Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri)
- Wikipedia: Constitution of Malaysia (Perkara 75: undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri jika bercanggah)