SPMTINGKATAN 5 · BAB 414 minit bacahlm. 72–79

4.3 Kerjasama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri

Bab 4: Sistem Persekutuan

Tanah milik negeri, tetapi wang dan kepakaran ada pada Persekutuan. Bagaimanakah kedua-duanya bekerjasama sehingga ribuan keluarga peneroka FELDA mendapat rumah dan kebun?

📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.

Bahasa penerangan:

🧠 Faham dalam 1 minit

Bayangkan projek gotong-royong membina surau kampung. Ketua kampung (Kerajaan Negeri) menyediakan tapak tanah kerana tanah di bawah kuasanya, manakala pejabat daerah (Kerajaan Persekutuan) memberi peruntukan dan jurutera. Tanpa salah satu pihak, projek tidak akan siap.

Begitulah kerjasama Persekutuan dan Negeri: membuka tanah melalui FELDA dan FELCRA, membangunkan wilayah dan koridor ekonomi, menjaga taman negara dan taman laut, membina rumah rakyat, dan menjaga keselamatan melalui RASCOM di Sarawak serta ESSCOM di Sabah.

🎯 Wajib tahu sasaran LULUS

  1. Kerjasama Persekutuan dan Negeri meliputi pembangunan sosioekonomi, pemuliharaan khazanah negara, perumahan dan keselamatan.
  2. Kerajaan Persekutuan menubuhkan FELDA (1956) dan FELCRA (1966) untuk membantu kewangan dan kepakaran, manakala Kerajaan Negeri menyediakan tanah.
  3. Selepas 1970 kerjasama diperluas kepada pembangunan wilayah (contoh KEJORA, DARA, KETENGAH, KESEDAR) dan selepas 2005 kepada Pembangunan Koridor Wilayah (Iskandar, NCER, ECER, SCORE, SDC).
  4. Pengurusan hidupan liar, taman negara dan perumahan ialah tanggungjawab bersama; contoh PERHILITAN, 42 pulau taman laut sejak 1994, PPR (1997) dan Majlis Perumahan Negara (2014).
  5. Keselamatan diperkukuh melalui RASCOM di Bahagian Ketiga Sarawak (26 Mac 1972) dan ESSCOM di Pantai Timur Sabah (1 April 2013) selepas pencerobohan di Lahad Datu.

Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.

DSKP

Apa yang perlu anda kuasai

  • 12.4.3 Menghuraikan bentuk kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dan Negeri.
  • K12.4.7 Mentafsir kepentingan sikap kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri dalam membangunkan negara.

Ringkasan

Kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri memastikan pembangunan memberi manfaat kepada rakyat di seluruh negara. Dalam pembangunan sosioekonomi, Persekutuan menyediakan bantuan kewangan dan kepakaran melalui agensi seperti FELDA dan FELCRA, manakala Negeri menyediakan tanah. Kerjasama ini berkembang daripada pembukaan tanah baharu dan pembangunan In-Situ, kepada pembangunan wilayah selepas 1970 dan Pembangunan Koridor Wilayah selepas 2005.

Kedua-dua kerajaan juga bersama-sama menjaga khazanah negara melalui taman negara dan taman laut, serta menyediakan perumahan rakyat sejak awal merdeka hingga program rumah mampu milik. Dalam keselamatan, yang di bawah kuasa Persekutuan, kerjasama erat dengan Kerajaan Negeri melahirkan RASCOM di Sarawak (1972) untuk menentang ancaman komunis dan ESSCOM di Sabah (2013) selepas pencerobohan di Lahad Datu.

Isi penting

Pembangunan tanah (awal merdeka)hlm. 72
  • Kerajaan Persekutuan memberi bantuan kewangan dan kepakaran, manakala Kerajaan Negeri menyediakan tanah kerana tanah di bawah bidang kuasanya.
  • Pada tahun 1956, Kerajaan Persekutuan menubuhkan FELDA (Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan) untuk menyalurkan bantuan kepada Kerajaan Negeri bagi membuka tanah baharu.
  • Kejayaan FELDA mendorong penubuhan FELCRA (Lembaga Penyatuan dan Pemulihan Tanah Persekutuan) pada tahun 1966 untuk memulihkan dan membangunkan tanah negeri yang terbiar.
  • Segitiga Jengka, ilham Tun Abdul Razak Hussein, ialah Rancangan Pembangunan Wilayah pertama FELDA (1966) yang meliputi Temerloh, Jerantut dan Maran, Pahang.
  • Pembangunan In-Situ menekankan pembangunan fizikal desa seperti kemudahan asas, rumah rakyat dan pusat pertumbuhan ekonomi desa.
Pembangunan wilayah dan koridorhlm. 73
  • Selepas tahun 1970, kerjasama diperluas kepada pembangunan wilayah dengan membuka kawasan lebih luas di beberapa negeri.
  • Contoh agensi wilayah: KEDA (Kedah), PERDA (Pulau Pinang), KESEDAR (Kelantan Selatan), KETENGAH (Terengganu Tengah), DARA (Pahang Tenggara) dan KEJORA (Johor Tenggara).
  • Agensi di Sarawak ialah LKTS dan SALCRA, manakala agensi di Sabah ialah Lembaga Kemajuan Tanah Sabah (SLDB).
  • Selepas tahun 2005, kerjasama dilaksanakan melalui Pembangunan Koridor Wilayah, iaitu perancangan strategik jangka panjang untuk negeri dan wilayah yang kurang pesat.
  • Koridor wilayah: Iskandar (2006), NCER dan ECER (2007), serta SCORE dan SDC (2008).
Pemuliharaan khazanah negarahlm. 74–75
  • Pengurusan hidupan liar dan taman negara ialah tanggungjawab bersama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.
  • Akta Perlindungan Hidupan Liar 1972 (Akta 76) digantikan oleh Akta Pemuliharaan Hidupan Liar 2010 (Akta 716).
  • Antara 1972 hingga 1978, Kerajaan Persekutuan mengambil alih Jabatan Mergastua Negeri di Semenanjung, yang kemudian dinamakan PERHILITAN.
  • Taman negara di Sarawak diurus oleh Perbadanan Perhutanan Sarawak, manakala di Sabah oleh Jabatan Hidupan Liar Sabah.
  • Sejak 1994, 42 buah pulau di perairan Kedah, Terengganu, Pahang, Johor, Sabah dan Labuan diwartakan sebagai taman laut; Persekutuan membentuk dasar, Negeri berkuasa atas pembangunan pulau.
  • Jabatan Taman Laut Malaysia ditubuhkan pada 2007 dan pengurusan taman laut dipindahkan ke Jabatan Perikanan Malaysia pada 2018; di Sabah ia diurus oleh Taman-Taman Sabah.
Penyediaan perumahan rakyathlm. 76–77
  • Perumahan terletak di bawah kuasa bersama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.
  • Pada awal merdeka, Persekutuan menubuhkan Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan (1964), manakala Negeri menjual tanah pada harga rendah untuk membina rumah kos rendah.
  • Selepas 1970, perumahan dijadikan langkah menghapuskan kemiskinan; Persekutuan melaksanakan Program Perumahan Rakyat (PPR) pada 1997.
  • Kerajaan Negeri menubuhkan agensi seperti PKNS dan Perbadanan Kemajuan Ekonomi Negeri Perak serta program Perumahan Awam Kos Rendah (PAKR).
  • Majlis Perumahan Negara (2014) merangka strategi rumah mampu milik; contoh PR1MA dan Rumah Mesra Rakyat (Persekutuan), Rumah Selangorku dan Rumah Mampu Milik Johor (negeri).
Keselamatan: RASCOMhlm. 78
  • Keselamatan dalam negeri di bawah KDN, pertahanan di bawah KEMENTAH, dan kedua-duanya diselaraskan oleh Majlis Keselamatan Negara (MKN).
  • Berikutan ancaman komunis di Sarawak, Tun Abdul Razak Hussein selaku Pengerusi MKN mengisytiharkan Bahagian Ketiga Sarawak sebagai RASCOM (Pemerintahan Keselamatan Kawasan Rajang) pada 26 Mac 1972.
  • Ketua Menteri Sarawak dilantik sebagai Pengarah Operasi Negeri untuk menyelaraskan pasukan keselamatan dengan pejabat awam.
  • RASCOM berjaya memulihkan keamanan di bahagian tengah Sarawak dan dibubarkan pada 1995; operasi keselamatan kemudian diselaraskan oleh MKN.
Keselamatan: ESSCOMhlm. 79
  • Pengganas dari Kepulauan Sulu menceroboh Kampung Tanduo, Lahad Datu, Sabah pada 12 Februari 2013.
  • Ops Daulat dilancarkan pada 5 Mac 2013; ESSZONE diisytiharkan pada 27 Mac 2013 dan ESSCOM ditubuhkan pada 1 April 2013.
  • ESSCOM mengawasi keselamatan 10 daerah di Pantai Timur Sabah yang dikenali sebagai ESSZONE.
  • ESSCOM menyatukan agensi keselamatan seperti ATM, PDRM dan APMM; Perdana Menteri mempengerusikan Jawatankuasa Pemantau dan Ketua Menteri Sabah mempengerusikan Jawatankuasa ESSZONE.

Garis masa

  1. 1956FELDA ditubuhkan.
  2. 1964Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan ditubuhkan.
  3. 1966FELCRA ditubuhkan; Segitiga Jengka dimulakan oleh FELDA.
  4. 26 Mac 1972Bahagian Ketiga Sarawak diisytiharkan sebagai RASCOM.
  5. 1994Pulau-pulau mula diwartakan sebagai taman laut.
  6. 1997Program Perumahan Rakyat (PPR) dilaksanakan.
  7. 12 Februari 2013Pencerobohan pengganas Sulu di Kampung Tanduo, Lahad Datu.
  8. 1 April 2013ESSCOM ditubuhkan.

Tokoh penting

  • Tun Abdul Razak HusseinPerdana Menteri kedua; mencetuskan Segitiga Jengka, digelar Bapa Pembangunan dan mengisytiharkan RASCOM pada 1972.
  • Datuk Patinggi Abdul Rahman Ya'kubKetua Menteri Sarawak; Ketua Menteri Sarawak berperanan sebagai Pengarah Operasi Negeri dalam RASCOM.

🏆 Untuk skor A

  • Tunjukkan peranan setiap pihak: Persekutuan menyalurkan dana, kepakaran dan dasar; Negeri menyediakan tanah, kuasa pembangunan pulau dan agensi negeri.
  • Kata kunci yang sering diberi markah: "pembangunan In-Situ", "pembangunan wilayah", "Pembangunan Koridor Wilayah", "kuasa bersama" dan "Pengarah Operasi Negeri".
  • Bandingkan RASCOM (ancaman komunis, 1972–1995) dengan ESSCOM (pencerobohan pengganas Sulu, 2013); kedua-duanya bukti kerjasama demi kedaulatan.
  • Kaitkan dengan hari ini: projek rumah mampu milik dan koridor ekonomi masih berjalan melalui kerjasama pusat dan negeri.

✍️ Strategi menjawab

  • "Huraikan bentuk kerjasama": bahagikan kepada empat aspek dan beri satu contoh agensi atau program bagi setiap aspek.
  • "Mengapakah Persekutuan dan Negeri perlu bekerjasama dalam pembangunan tanah": tanah di bawah Negeri, dana dan kepakaran pada Persekutuan.
  • "Bandingkan RASCOM dengan ESSCOM": sebut tahun, lokasi, ancaman, struktur pimpinan dan hasilnya.

⚠️ Kesilapan biasa

  • Menyangka FELDA ditubuhkan oleh Kerajaan Negeri. FELDA ditubuhkan oleh Kerajaan Persekutuan pada 1956.
  • Tertukar lokasi RASCOM (Bahagian Ketiga Sarawak) dengan ESSCOM (Pantai Timur Sabah).
  • Menulis bahawa keselamatan ialah kuasa Negeri. Keselamatan dan pertahanan di bawah Persekutuan, tetapi dilaksanakan dengan kerjasama Negeri.

Latihan objektif gaya Kertas 1

Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.

  1. 1Mengapakah Kerajaan Negeri berperanan menyediakan tanah dalam projek pembangunan bersama?

  2. 2Agensi manakah ditubuhkan pada tahun 1966 untuk memulihkan dan membangunkan tanah negeri yang terbiar?

  3. 3Antara berikut, yang manakah Rancangan Pembangunan Koridor Wilayah? I Iskandar Malaysia II NCER III SCORE IV KETENGAH

  4. 4Sejak tahun 1994, berapakah bilangan pulau yang diwartakan sebagai taman laut?

  5. 5Program manakah dilaksanakan oleh Kerajaan Persekutuan pada tahun 1997 untuk membina perumahan awam di seluruh negara?

  6. 6Siapakah yang dilantik sebagai Pengarah Operasi Negeri dalam RASCOM?

  7. 7Apakah peristiwa yang mendorong penubuhan ESSCOM?

Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A

Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.

  1. Nyatakan dua agensi yang ditubuhkan oleh Kerajaan Persekutuan untuk pembangunan tanah. [2 markah]

    Lihat cadangan skema
    • FELDA (1956).
    • FELCRA (1966).
    • Agensi pembangunan wilayah seperti KEJORA, DARA, KETENGAH atau KESEDAR.

  2. Jelaskan kerjasama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dalam pengurusan taman laut. [3 markah]

    Lihat cadangan skema
    • 42 pulau diwartakan sebagai taman laut sejak 1994.
    • Kerajaan Persekutuan membentuk dasar berkaitan taman laut.
    • Kerajaan Negeri berkuasa terhadap pembangunan pulau.
    • Penyelarasan melalui Mesyuarat Majlis Penasihat Kebangsaan Taman Laut dan Rizab Laut.
    • Jabatan Taman Laut Malaysia (2007), kemudian Jabatan Perikanan Malaysia (2018).

  3. Bandingkan RASCOM dengan ESSCOM dari segi latar belakang penubuhan. [4 markah]

    Lihat cadangan skema
    • RASCOM ditubuhkan pada 26 Mac 1972; ESSCOM pada 1 April 2013.
    • RASCOM di Bahagian Ketiga Sarawak; ESSCOM di Pantai Timur Sabah (10 daerah).
    • RASCOM untuk menangani ancaman komunis; ESSCOM selepas pencerobohan pengganas Sulu di Lahad Datu.
    • RASCOM: Ketua Menteri Sarawak sebagai Pengarah Operasi Negeri; ESSCOM: Ketua Menteri Sabah mempengerusikan Jawatankuasa ESSZONE.
    • Persamaan: kedua-duanya bukti kerjasama Persekutuan dan Negeri untuk menjamin keselamatan dan kedaulatan.

Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B

Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.

  1. Huraikan bentuk kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri. Mengapakah kerjasama ini penting bagi pembangunan negara?

    Lihat rangka jawapan
    • Pendahuluan: kerjasama memastikan pembangunan memberi manfaat kepada rakyat di seluruh negara; meliputi sosioekonomi, khazanah negara, perumahan dan keselamatan.
    • Sosioekonomi: FELDA 1956 dan FELCRA 1966; Negeri menyediakan tanah, Persekutuan dana dan kepakaran; Segitiga Jengka dan pembangunan In-Situ.
    • Wilayah dan koridor: KEJORA, DARA, KETENGAH, KESEDAR; Iskandar, NCER, ECER, SCORE dan SDC selepas 2005.
    • Khazanah negara: Akta 76 dan Akta 716, PERHILITAN; 42 pulau taman laut sejak 1994.
    • Perumahan: rumah kos rendah awal merdeka, PPR 1997, PKNS, Majlis Perumahan Negara 2014, PR1MA dan Rumah Selangorku.
    • Keselamatan: RASCOM 1972 di Sarawak dan ESSCOM 2013 di Sabah.
    • Kepentingan dan kesimpulan: pembangunan seimbang, taraf hidup meningkat, khazanah terpelihara, keselamatan terjamin; semangat menggembleng tenaga demi negara.

Pengajaran dan nilai

  1. Bersikap bekerjasama demi membangunkan negara (K12.4.7).
  2. Menggembleng fikiran, tenaga dan usaha untuk kesejahteraan rakyat.
  3. Menghargai khazanah alam seperti taman negara dan taman laut untuk generasi akan datang.

Kad kilat istilah

Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.

Rujukan

Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 72–79. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.