4.2 Kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri
Bab 4: Sistem Persekutuan
Siapakah yang berkuasa atas tanah di kampung anda, dan siapa pula yang menjaga sempadan negara? Jawapannya sudah ditulis dalam tiga senarai Perlembagaan Persekutuan.
📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.
💡 Jawapan peperiksaan ditulis dalam Bahasa Melayu, jadi istilah penting dikekalkan dalam Bahasa Melayu. Selepas faham, baca semula bahagian ini dalam BM.
🧠 Faham dalam 1 minit
Fikirkan sebuah sekolah. Pengetua (Kerajaan Persekutuan) memutuskan perkara besar untuk seluruh sekolah seperti jadual peperiksaan dan keselamatan. Guru kelas (Kerajaan Negeri) mengurus hal kelasnya sendiri seperti susunan tempat duduk. Ada juga tugas yang dikongsi, contohnya program kebersihan; jika arahan pengetua dan guru kelas bercanggah, arahan pengetua diikut.
Ketua kelas (Kerajaan Tempatan atau PBT) tiada kuasa sendiri, tetapi bekerja di bawah guru kelas dan paling rapat dengan murid. Dua kelas yang masuk kemudian, Sarawak dan Sabah, diberi beberapa kuasa tambahan supaya mereka selesa bergabung.
想象一所学校。校长（Kerajaan Persekutuan，联邦政府）决定全校的大事，例如考试时间表和安全。班主任（Kerajaan Negeri，州政府）管理自己班级的事，例如座位安排。也有一些工作是共同负责的，例如清洁运动；如果校长和班主任的指示互相冲突，就以校长的指示为准。
班长（Kerajaan Tempatan，地方政府，即 PBT）没有自己的权力，而是在班主任之下工作，和同学们最接近。后来加入的两个班级 Sarawak（砂拉越）和 Sabah（沙巴）获得了一些额外权力，让他们安心加入。
Think of a school. The principal (Kerajaan Persekutuan, Federal Government) decides big matters for the whole school such as the exam timetable and safety. The class teacher (Kerajaan Negeri, State Government) handles matters in their own class such as seating. Some tasks are shared, for example a cleanliness programme; if the principal's and class teacher's instructions clash, the principal's instruction is followed.
The class monitor (Kerajaan Tempatan, Local Government, or PBT) has no powers of its own but works under the class teacher and is closest to the pupils. Two classes that joined later, Sarawak and Sabah, were given some extra powers so that they felt comfortable joining.
🎯 Wajib tahu sasaran LULUS
- Pentadbiran kerajaan Malaysia mempunyai tiga peringkat: Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan.
- Perlembagaan Persekutuan membahagikan kuasa perundangan dan pemerintahan melalui Senarai Persekutuan, Senarai Negeri dan Senarai Bersama, dengan kuasa lebih besar kepada Kerajaan Persekutuan.
- Senarai Persekutuan merangkumi hal ehwal luar negeri, pertahanan, keselamatan dalam negeri, kewangan dan pelajaran; Senarai Negeri merangkumi undang-undang Islam, tanah, pertanian dan perhutanan serta kerajaan tempatan.
- Dalam Senarai Bersama, jika undang-undang Parlimen dan DUN bercanggah, undang-undang Parlimen dipatuhi.
- Sarawak dan Sabah diberi kuasa tambahan seperti undang-undang dan adat anak negeri, Mahkamah Anak Negeri dan kawalan imigresen di bawah Akta Imigresen 1963.
- 马来西亚政府分为三级：Kerajaan Persekutuan（联邦政府）、Kerajaan Negeri（州政府）和 Kerajaan Tempatan（地方政府）。
- Perlembagaan Persekutuan（联邦宪法）通过 Senarai Persekutuan（联邦事务表）、Senarai Negeri（州事务表）和 Senarai Bersama（共同事务表）划分立法权与行政权，联邦政府的权力较大。
- 联邦事务表包括外交、国防、国内安全、财政和教育；州事务表包括伊斯兰法律、土地、农业与林业以及地方政府。
- 在共同事务表中，如果国会（Parlimen）与州议会（DUN）的法律互相冲突，以国会的法律为准。
- 砂拉越和沙巴获得额外权力，例如土著法律与习俗（undang-undang dan adat anak negeri）、土著法庭（Mahkamah Anak Negeri），以及根据《1963年移民法令》（Akta Imigresen 1963）控制入境的权力。
- Malaysia's government has three levels: Kerajaan Persekutuan (Federal Government), Kerajaan Negeri (State Government) and Kerajaan Tempatan (Local Government).
- The Perlembagaan Persekutuan (Federal Constitution) divides legislative and executive powers through the Senarai Persekutuan (Federal List), Senarai Negeri (State List) and Senarai Bersama (Concurrent List), with greater power given to the Federal Government.
- The Federal List covers foreign affairs, defence, internal security, finance and education; the State List covers Islamic law, land, agriculture and forestry, and local government.
- In the Concurrent List, if a law passed by Parliament (Parlimen) clashes with a law of the State Assembly (DUN), the law of Parliament is followed.
- Sarawak and Sabah received extra powers such as native law and custom (undang-undang dan adat anak negeri), Native Courts (Mahkamah Anak Negeri) and immigration control under the Immigration Act 1963 (Akta Imigresen 1963).
Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.
Apa yang perlu anda kuasai
- 12.4.2 Menjelaskan bidang kuasa Kerajaan Persekutuan dan Negeri.
- K12.4.6 Menjelaskan kepentingan mewujudkan pentadbiran yang sistematik.
Ringkasan
Pentadbiran Malaysia dibahagikan kepada tiga peringkat, iaitu Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan. Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa perundangan dan pemerintahan secara khusus kepada Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri bagi melicinkan sistem persekutuan dan mengelakkan masalah antara kedua-duanya. Kuasa yang lebih besar diberikan kepada Kerajaan Persekutuan supaya negara stabil dan maju. Parlimen menggubal undang-undang bagi seluruh Malaysia berdasarkan Senarai Persekutuan, manakala Dewan Undangan Negeri (DUN) menggubal undang-undang negeri berdasarkan Senarai Negeri.
Senarai Bersama membolehkan Parlimen dan DUN menggubal undang-undang bagi perkara yang sama, tetapi undang-undang Parlimen diikuti jika bercanggah. Sarawak dan Sabah menerima kuasa tambahan dalam Senarai Negeri dan Senarai Bersama bagi menyesuaikan kemasukan mereka ke dalam Malaysia. Kerajaan Tempatan pula tidak mempunyai kuasa khusus dalam perlembagaan; ia berada di bawah Kerajaan Negeri dan fungsinya digariskan oleh Akta Kerajaan Tempatan 1976.
Isi penting
Pembahagian kuasahlm. 68
- Pentadbiran Kerajaan Malaysia dibahagikan kepada tiga peringkat: Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan.
- Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa khusus kepada Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri, meliputi kuasa perundangan dan kuasa pemerintahan.
- Tujuan pembahagian kuasa ialah melicinkan perjalanan sistem persekutuan dan mengelakkan masalah antara kedua-dua peringkat kerajaan.
- Kuasa lebih besar diberikan kepada Kerajaan Persekutuan supaya wujud kerajaan pusat yang kuat bagi menjamin kestabilan dan kemajuan negara.
- Kerajaan Tempatan tidak diberi kuasa khusus; ia diletakkan di bawah kuasa Kerajaan Negeri.
- Pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan dipindahkan dari Kuala Lumpur ke Putrajaya pada 1999 kerana Kuala Lumpur semakin sesak; Putrajaya menjadi Wilayah Persekutuan melalui perjanjian dengan Selangor pada 2000.
Kuasa Kerajaan Persekutuanhlm. 69
- Parlimen ialah institusi yang berkuasa membuat undang-undang bagi seluruh Malaysia.
- Kuasa pemerintahan Kerajaan Persekutuan meliputi perkara dalam Senarai Persekutuan, yang luas dan menyentuh kepentingan nasional.
- Contoh Senarai Persekutuan: hal ehwal luar negeri, pertahanan, keselamatan dalam negeri, pentadbiran keadilan, kewarganegaraan, kewangan, perhubungan dan pengangkutan, pelajaran serta perubatan dan kesihatan.
Kuasa Kerajaan Negeri dan Senarai Bersamahlm. 70
- Setiap negeri mempunyai Dewan Undangan Negeri (DUN) yang berkuasa menggubal undang-undang bagi negerinya.
- Contoh Senarai Negeri: undang-undang Islam, tanah, pertanian dan perhutanan, kerajaan tempatan dan hari kelepasan negeri.
- Senarai Bersama membolehkan Parlimen dan DUN menggubal undang-undang bagi perkara yang sama.
- Contoh Senarai Bersama: kebajikan awam, biasiswa, perlindungan haiwan liar dan taman negara, perancangan bandar dan luar bandar, kesihatan awam, kebudayaan dan sukan serta perumahan.
- Jika berlaku percanggahan dalam Senarai Bersama, undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen harus dipatuhi.
Peruntukan tambahan bagi Sarawak dan Sabahhlm. 70
- Sarawak dan Sabah diberi kuasa tambahan bagi menyesuaikan kemasukan mereka ke dalam Persekutuan Malaysia.
- Tambahan kepada Senarai Negeri: undang-undang dan adat anak negeri, Mahkamah Anak Negeri dan kereta api di Sabah.
- Tambahan kepada Senarai Bersama: undang-undang diri berkaitan keluarga (perkahwinan, perceraian, penjagaan anak, nafkah), penyelidikan pertanian dan perhutanan serta pilihan raya bagi Dewan Negeri.
- Di bawah Akta Imigresen 1963, Kerajaan Negeri Sarawak dan Sabah mengekalkan kuasa kawalan kemasukan dan kediaman di negeri masing-masing.
Peranan Kerajaan Tempatanhlm. 71
- Kerajaan Tempatan ialah kerajaan peringkat ketiga yang mentadbir kawasan tempatan atau daerah kecil yang diwartakan.
- Ia lebih dikenali sebagai Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dan berada di bawah bidang kuasa Kerajaan Negeri.
- Kerajaan Tempatan menjadi perantara antara Kerajaan Negeri dengan rakyat dan memberi perkhidmatan kepada penduduk setempat.
- Fungsinya digariskan oleh Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171), yang meliputi Majlis Bandaraya, Majlis Perbandaran dan Majlis Daerah.
- Contoh fungsi: perkhidmatan pembersihan, lesen dan kawalan penjaja, perumahan awam, kemudahan sukan dan kebudayaan, kesihatan awam, sistem saliran, jalan raya dan perkhidmatan kecemasan.
Garis masa
- 1963Akta Imigresen 1963 memberi Sarawak dan Sabah kuasa mengawal kemasukan dan kediaman.
- 1976Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) menggariskan fungsi PBT.
- 1999Pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan berpindah ke Putrajaya.
- 2000Selangor dan Kerajaan Persekutuan bersetuju menjadikan Putrajaya Wilayah Persekutuan.
Tokoh penting
- Tun Dr. Mahathir MohamadPerdana Menteri keempat (1981–2003) yang mengisytiharkan Putrajaya sebagai pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan.
- Tunku Abdul Rahman Putra al-HajPerdana Menteri pertama; nama Putrajaya diambil sempena nama beliau.
🏆 Untuk skor A
- Bezakan kuasa perundangan (Parlimen dan DUN menggubal undang-undang) dengan kuasa pemerintahan (kerajaan melaksanakan perkara dalam senarai).
- Kata kunci yang sering diberi markah: "Senarai Persekutuan", "Senarai Negeri", "Senarai Bersama", "undang-undang Parlimen dipatuhi" dan "Pihak Berkuasa Tempatan (PBT)".
- Jelaskan sebab: kuasa lebih besar kepada Kerajaan Persekutuan untuk kestabilan dan kemajuan; kuasa tambahan Sarawak dan Sabah untuk menyesuaikan kemasukan mereka ke dalam Malaysia.
- Kaitkan dengan hari ini: urusan lesen penjaja, sampah dan longkang ialah tugas PBT, manakala pasport dan pertahanan ialah urusan Persekutuan.
✍️ Strategi menjawab
- "Nyatakan perkara dalam Senarai Persekutuan/Negeri/Bersama": tulis contoh yang tepat dan jangan campur senarai.
- "Mengapakah Perlembagaan memberi lebih kuasa kepada Kerajaan Persekutuan": jawab dengan kestabilan, kemajuan, kepentingan nasional dan mengelakkan masalah antara kerajaan.
- "Jelaskan peranan Kerajaan Tempatan": sebut PBT, di bawah Kerajaan Negeri, Akta 171 dan sekurang-kurangnya tiga fungsi.
⚠️ Kesilapan biasa
- Meletakkan tanah atau undang-undang Islam dalam Senarai Persekutuan. Kedua-duanya dalam Senarai Negeri.
- Menyangka Kerajaan Tempatan mempunyai kuasa sendiri dalam Perlembagaan. Ia berada di bawah Kerajaan Negeri.
- Menulis bahawa undang-undang DUN diikuti apabila bercanggah dalam Senarai Bersama. Undang-undang Parlimen yang diikuti.
Latihan objektif gaya Kertas 1
Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.
1Institusi manakah yang berkuasa membuat undang-undang bagi seluruh Malaysia?
💡 Kenapa? Pada peringkat Persekutuan, Parlimen menggubal undang-undang bagi seluruh Malaysia. (hlm. 69)
2Antara berikut, yang manakah terkandung dalam Senarai Negeri? I Tanah II Undang-undang Islam III Pertahanan IV Pertanian dan perhutanan
💡 Kenapa? Tanah, undang-undang Islam serta pertanian dan perhutanan ialah Senarai Negeri; pertahanan ialah Senarai Persekutuan. (hlm. 70)
3Apakah yang berlaku jika undang-undang Parlimen dan DUN bercanggah bagi perkara dalam Senarai Bersama?
💡 Kenapa? Buku teks menyatakan undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen harus dipatuhi. (hlm. 70)
4Perkara manakah ialah contoh Senarai Bersama?
💡 Kenapa? Biasiswa termasuk dalam Senarai Bersama; kewarganegaraan dan hal ehwal luar ialah Persekutuan, hari kelepasan negeri ialah Negeri. (hlm. 70)
5Mengapakah Sarawak dan Sabah diberi peruntukan tambahan dalam Senarai Negeri dan Senarai Bersama?
💡 Kenapa? Kuasa tambahan diberikan bagi menyesuaikan kemasukan Sarawak dan Sabah ke dalam Persekutuan Malaysia. (hlm. 70)
6Akta manakah yang menggariskan fungsi Kerajaan Tempatan?
💡 Kenapa? Fungsi Kerajaan Tempatan digariskan oleh Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171). (hlm. 71)
7Mengapakah pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan dipindahkan ke Putrajaya pada tahun 1999?
💡 Kenapa? Putrajaya dibina untuk pentadbiran yang lebih sistematik kerana Kuala Lumpur semakin sesak. (hlm. 68)
Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A
Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.
Nyatakan dua perkara yang terkandung dalam Senarai Persekutuan. [2 markah]
Lihat cadangan skema
- Hal ehwal luar negeri.
- Pertahanan.
- Keselamatan dalam negeri.
- Kewangan.
- Pelajaran.
Mengapakah Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa yang lebih besar kepada Kerajaan Persekutuan? [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat.
- Menjamin kestabilan negara.
- Menjamin kemajuan negara.
- Perkara dalam Senarai Persekutuan menyentuh kepentingan nasional.
- Melicinkan sistem persekutuan dan mengelakkan masalah antara kerajaan.
Jelaskan peranan Kerajaan Tempatan. [4 markah]
Lihat cadangan skema
- Mentadbir kawasan tempatan atau daerah kecil yang diwartakan.
- Menjadi perantara antara Kerajaan Negeri dengan rakyat.
- Menyediakan perkhidmatan pembersihan dan menjaga kesihatan awam.
- Mengeluarkan lesen dan mengawal penjaja.
- Menyenggara jalan raya dan sistem saliran.
- Menyediakan kemudahan awam, sukan dan kebudayaan.
Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B
Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.
Huraikan pembahagian kuasa antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri dalam Perlembagaan Persekutuan. Mengapakah pembahagian kuasa ini penting?
Lihat rangka jawapan
- Pendahuluan: tiga peringkat kerajaan; Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa perundangan dan pemerintahan secara khusus.
- Senarai Persekutuan: Parlimen menggubal undang-undang bagi seluruh negara; contoh hal ehwal luar, pertahanan, keselamatan dalam negeri, kewangan, pelajaran.
- Senarai Negeri: DUN menggubal undang-undang negeri; contoh undang-undang Islam, tanah, pertanian dan perhutanan, kerajaan tempatan.
- Senarai Bersama: kebajikan awam, biasiswa, perumahan, kesihatan awam; undang-undang Parlimen dipatuhi jika bercanggah.
- Peruntukan tambahan Sarawak dan Sabah: adat anak negeri, Mahkamah Anak Negeri, undang-undang keluarga, kuasa imigresen (Akta Imigresen 1963).
- Kerajaan Tempatan: PBT di bawah Kerajaan Negeri; Akta Kerajaan Tempatan 1976; contoh fungsi.
- Kepentingan dan kesimpulan: pentadbiran sistematik, mengelakkan masalah antara kerajaan, kestabilan dan kemajuan negara.
Pengajaran dan nilai
- Menghargai pentadbiran yang sistematik untuk melicinkan tadbir urus negara (K12.4.6).
- Menghormati undang-undang yang digubal oleh Parlimen dan Dewan Undangan Negeri.
- Bertanggungjawab sebagai penduduk dengan bekerjasama dengan Pihak Berkuasa Tempatan.
Kad kilat istilah
Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.
Rujukan
Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 68–71. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.
- Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM (DBP, 2020), Bab 4: Sistem Persekutuan, hlm. 68–71
- DSKP KSSM Sejarah Tingkatan 4 dan 5 (Bahagian Pembangunan Kurikulum, KPM): Standard Kandungan 12.4 Sistem Persekutuan (Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri)
- Wikipedia: Constitution of Malaysia (Jadual Kesembilan: Senarai Persekutuan, Negeri dan Bersama; Perkara 75; senarai tambahan Sabah dan Sarawak)