Kes 2.1 · Bumi Sebelum Hari Ini
2.1 Dunia Kita
Di sebuah muzium, Aina dan Mei Ling terpegun di hadapan model mamot berbulu dari Zaman Air Batu. Bumi kita sudah banyak berubah, jadi bagaimanakah rupanya sebelum hari ini?
Bab video
Misi kes ini
- Kenal bidang ilmu yang mengkaji sejarah bumi
- Susun enam tahap pembentukan fizikal bumi
- Terokai daratan, lautan dan benua
Ringkasan
Bumi yang kita diami hari ini tidak selalu kelihatan begini. Sejak mula terbentuk, rupa bentuk fizikal, iklim, cuaca, hidupan dan kedalaman lautannya telah berubah. Ahli sains menganggarkan usia bumi melebihi 4.6 bilion tahun. Kita dapat menyiasat perubahan ini berkat kemajuan sains dan teknologi, terutamanya melalui paleontologi, kimia, arkeologi, geologi dan fizik.
Buku teks membahagikan pembentukan fizikal bumi kepada enam tahap. Ia bermula dengan bumi tanpa hidupan kira-kira 650 juta tahun dahulu dan berakhir dengan bumi pada hari ini. Di sepanjang tahap itu, muncul ikan dan amfibia, kemudian dinosaur pada Zaman Jurasik, dan akhirnya haiwan yang kita kenal seperti kuda dan kucing.
Iklim juga membentuk daratan dan lautan. Lautan berair masin meliputi 71 peratus permukaan bumi dan terbahagi kepada lima lautan. Daratan pula dibahagikan kepada beberapa benua. Selat memisahkan dua kawasan daratan, manakala teluk ialah bahagian laut yang menjorok ke arah daratan.
Nota petunjuk
Petunjuk 1: Pasukan pakar sainshlm. 24–26
- Kemajuan sains dan teknologi membolehkan manusia mengetahui sejarah bumi sejak berjuta-juta tahun dahulu.
- Lima bidang ilmu menjadi alat untuk menyiasat perubahan bumi: paleontologi, kimia, arkeologi, geologi dan fizik.
- Glosari (hlm. 26): geologi berasal daripada dua perkataan Greek, geo (bumi) dan logia (sains). Geologi ialah ilmu tentang pembentukan bumi.
- Glosari (hlm. 26): paleontologi ialah ilmu tentang organisma yang pernah hidup di bumi, contohnya fosil haiwan dan tumbuhan purba yang terawet dalam sedimen.
Petunjuk 2: Usia bumi dan binatang Zaman Air Batuhlm. 27
- Ahli sains menjangkakan usia bumi melebihi 4.6 bilion tahun.
- Sejak mula terbentuk, bumi telah melalui banyak perubahan iklim dan fizikal.
- Kira-kira 17,000 tahun dahulu, salji menyelimuti kawasan Kutub Utara dan Kutub Selatan.
- Pada Zaman Air Batu terdapat binatang berbulu tebal seperti mamot, harimau bertaring panjang dan sloth.
- Woolly Mammoth hidup pada Zaman Pleistosen, manakala Bison occidentalis terdapat di Amerika Utara.
Petunjuk 3: Enam tahap pembentukan fizikal bumihlm. 28
- Tahap 1, 650 juta tahun dahulu: belum ada hidupan.
- Tahap 2, 390 juta tahun dahulu: wujud hidupan seperti ikan dan amfibia. Buku teks turut menyatakan air laut ketika itu masih tawar; bincangkan perkara ini dengan guru anda.
- Tahap 3, 195 juta tahun dahulu: Zaman Jurasik, dan dinosaur menjadi hidupan utama.
- Tahap 4, 94 juta tahun dahulu: rupa bentuk benua mula kelihatan. Menurut buku teks, dinosaur pupus pada tahap ini; semak perkara ini dengan guru anda.
- Tahap 5, 18,000 tahun dahulu: kebanyakan haiwan yang kita kenal sudah ada, seperti kuda, badak sumbu, anjing dan kucing, dan paras air laut meningkat.
- Tahap 6: bumi pada hari ini.
- Analogi Detektif Sejarah (kiraan kami, bukan daripada buku teks): jika 4.6 bilion tahun dipadatkan menjadi satu hari, tahap 1 hanya bermula kira-kira pukul 8:37 malam, dan 18,000 tahun dahulu jatuh kurang satu saat sebelum tengah malam.
Petunjuk 4: Daratan, lautan dan benuahlm. 28–29
- Iklim telah mengubah bentuk fizikal bumi, lalu membentuk daratan dan lautan.
- Daratan merangkumi gunung, bukit dan banjaran, tanah pamah, sungai dan lembah. Lautan merangkumi laut, selat dan teluk.
- Lautan ialah kawasan air masin yang meliputi 71 peratus permukaan bumi.
- Ada lima lautan di dunia: Lautan Pasifik, Atlantik, Hindi, Selatan dan Artik.
- Selat ialah perairan sempit yang memisahkan dua kawasan daratan. Teluk ialah bahagian laut yang menjorok ke arah daratan dan dikelilingi daratan.
- Ahli sains membahagikan daratan kepada beberapa benua. Peta buku teks (hlm. 29) menamakan tujuh: Asia, Afrika, Eropah, Amerika Utara, Amerika Selatan, Oceania dan Antartika.
- Contoh Detektif Sejarah: Selat Melaka memisahkan Semenanjung Malaysia dengan Pulau Sumatera.
Detektif, giliran anda!
Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.
1Menurut glosari buku teks, perkataan Greek geo bermaksud apa?
💡 Kenapa? Geologi berasal daripada dua perkataan Greek: geo bermaksud bumi dan logia bermaksud sains. Jadi C ialah maksud logia, bukan geo, dan batu tidak disebut dalam glosari. (hlm. 26)
2Pada tahap manakah hidupan utama di bumi ialah dinosaur?
💡 Kenapa? Tahap ketiga, 195 juta tahun dahulu, ialah Zaman Jurasik ketika dinosaur menjadi hidupan utama. Pada 650 juta tahun dahulu belum ada hidupan, manakala 18,000 tahun dahulu haiwan seperti kuda dan kucing sudah ada. (hlm. 28)
3Menurut ahli sains, berapakah usia bumi?
Jawapan: Melebihi 4.6 bilion tahun.
Betul?💡 Kenapa? Ahli sains menjangkakan usia bumi melebihi 4.6 bilion tahun. Sepanjang tempoh itu, iklim dan bentuk fizikal bumi terus berubah. (hlm. 27)
4Namakan lima lautan di dunia.
Jawapan: Lautan Pasifik, Atlantik, Hindi, Selatan dan Artik.
Betul?💡 Kenapa? Gunakan petua Pagi Aina Hantar Surat Atok: P untuk Pasifik, A untuk Atlantik, H untuk Hindi, S untuk Selatan dan A untuk Artik. (hlm. 28–29)
Permainan: Susun Semula
Susun enam tahap pembentukan fizikal bumi, daripada yang paling awal hingga bumi pada hari ini.
Kad kilat
Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.
Kuiz Kilat (1 minit)
Tiga soalan pantas. Boleh anda jawab dalam 3 saat?
FAIL KES · Rumusan
- Usia bumi melebihi 4.6 bilion tahun, dan iklim serta bentuk fizikal bumi sentiasa berubah.
- Paleontologi, kimia, arkeologi, geologi dan fizik membantu kita mengkaji perubahan bumi.
- Pembentukan fizikal bumi melalui enam tahap, daripada bumi tanpa hidupan hingga bumi pada hari ini.
- Lautan meliputi 71 peratus permukaan bumi, dan terdapat lima lautan di dunia.
- Daratan dibahagikan kepada beberapa benua; selat memisahkan dua daratan, manakala teluk dikelilingi daratan.
Rujukan
Buku Teks Sejarah Tingkatan 1 KSSM (2016), hlm. 24–29. Nota di halaman ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Sila baca halaman tersebut dalam buku teks anda. Buku teks digital rasmi boleh didapati melalui portal DELIMa KPM.
Ilustrasi dijana AI untuk tujuan pembelajaran. Watak pelajar ialah dramatisasi. Suara dijana dengan ElevenLabs.