SPMTINGKATAN 4 · BAB 715 minit bacahlm. 184–187

7.5 Penubuhan Parti Politik

Bab 7: Usaha ke Arah Kemerdekaan

Mengapakah sebuah logo kapal layar dipilih untuk melambangkan gabungan tiga parti yang mahu membawa negara ke pelabuhan kemerdekaan?

📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.

Bahasa penerangan:

🧠 Faham dalam 1 minit

Bayangkan beberapa kelab di sekolah, setiap satu mewakili kumpulan murid tertentu. Setiap kelab mahu sekolah lebih baik, tetapi jika mereka bergerak sendiri-sendiri, suara mereka lemah. Apabila kelab-kelab itu bergabung dan membuat satu permintaan bersama kepada pengetua, barulah permintaan itu didengar.

Selepas Perang Dunia Kedua, banyak parti politik ditubuhkan kerana semangat nasionalisme. Kebanyakannya berasaskan kaum, tetapi ada juga yang berbilang kaum. Lama-kelamaan parti-parti mula bekerjasama: PUTERA-AMCJA, Persidangan Kebangsaan, Konvensyen Kebangsaan dan akhirnya Parti Perikatan (UMNO, MCA dan MIC) pada tahun 1954, yang menuntut pilihan raya Persekutuan dan kemerdekaan.

🎯 Wajib tahu sasaran LULUS

  1. Parti politik banyak ditubuhkan selepas Perang Dunia Kedua kerana nasionalisme, iaitu semangat membebaskan diri daripada penjajah.
  2. Contoh parti 1940-an: PKMM (Oktober 1945), API (Februari 1946), UMNO (Mei 1946), MIC (Ogos 1946) dan MCA (Februari 1949).
  3. Contoh parti 1950-an: IMP (September 1951), PAS (November 1951), PPP (Januari 1953) dan Parti Negara (Februari 1954).
  4. Pakatan PUTERA-AMCJA (Dr. Burhanuddin al-Helmi dan Tan Cheng Lock) melahirkan Manifesto Perlembagaan Rakyat dan merintis kerjasama politik antara kaum.
  5. Pada Oktober 1954, MIC menyertai UMNO dan MCA membentuk Parti Perikatan dengan logo kapal layar, melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar.

Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.

DSKP

Apa yang perlu anda kuasai

  • 11.1.5 Menghuraikan penubuhan parti-parti politik.
  • K11.1.9 Mentafsir kepentingan berorganisasi dalam perjuangan.

Ringkasan

Selepas Perang Dunia Kedua, semangat nasionalisme mendorong penubuhan banyak parti politik di Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah. Pada tahun 1940-an lahir PKMM, PKMS, API, PPM, UMNO, PKML, MIC, BARIP, BPS dan MCA, manakala pada tahun 1950-an lahir IMP, PAS, PPP dan Parti Negara. Kebanyakan parti berasaskan kaum dari segi aspirasi dan keahlian, tetapi ada parti berbilang kaum yang cuba membentuk parti bercorak kebangsaan.

Kepelbagaian ini akhirnya membawa kepada kerjasama. Pakatan PUTERA-AMCJA merintis kerjasama kaum melalui Manifesto Perlembagaan Rakyat. Persidangan Kebangsaan dan Konvensyen Kebangsaan sama-sama menuntut pilihan raya Persekutuan. Pada Oktober 1954, MIC menyertai UMNO dan MCA membentuk Parti Perikatan. Kerjasama ini menunjukkan bahawa berorganisasi dan bermuafakat penting untuk menjayakan perjuangan kemerdekaan.

Isi penting

Mengapa parti politik munculhlm. 184
  • Nasionalisme selepas Perang Dunia Kedua mendorong semangat membebaskan diri daripada penjajah dan mewujudkan negara merdeka yang berdaulat.
  • Kepelbagaian parti mewujudkan kerjasama antara parti untuk mengukuhkan perjuangan kemerdekaan.
  • Penubuhan parti mencerminkan kesedaran berorganisasi untuk menjamin kejayaan perjuangan.
  • Kebanyakan parti berasaskan kaum, tetapi ada parti pelbagai kaum yang cuba membentuk parti bercorak kebangsaan.
Parti politik tahun 1940-an (Tanah Melayu)hlm. 184–185
  • PKMM (Oktober 1945): Dr. Burhanuddin al-Helmi, Ishak Haji Muhammad dan Ahmad Boestamam; menyedarkan politik orang Melayu, menekankan perpaduan berbilang kaum dan Melayu Raya.
  • API (Februari 1946): Ahmad Boestamam; menggembleng tenaga pemuda dengan slogan "Merdeka dengan Darah".
  • UMNO (Mei 1946): Dato' Onn Jaafar dan Tunku Abdul Rahman; menentang Malayan Union dan bekerjasama dengan kaum lain untuk merdeka.
  • MIC (Ogos 1946): John Thivy dan K.L. Devasar; menjaga kepentingan orang India dan memperjuangkan kemajuan politik bersama kaum lain.
  • MCA (Februari 1949): Tan Cheng Lock, Yong Shook Lin dan H.S. Lee; memelihara kepentingan kaum Cina dan bekerjasama menentang komunis.
Parti politik tahun 1940-an (Sarawak dan Sabah)hlm. 184–185
  • PKMS (1946): Abang Haji Zaini, Abang Haji Openg dan Datu Patinggi Abang Haji Abdillah; menentang penyerahan Sarawak dan menjenamakan semula Persatuan Melayu Sarawak yang diharamkan semasa pendudukan Jepun.
  • PPM (Mac 1946): Mohamad Sirat Yaman, Awang Rambli, Rosli Dhoby dan Morshidi Sidek; menentang penjajahan British dan menuntut kemerdekaan Sarawak.
  • Barisan Pemuda Sarawak (Jun 1947): Abang Mohd. Kassim Taha dan Ahmad Zaidi Adruce; memperjuangkan bumiputera ke arah berkerajaan sendiri dan menentang penyerahan Sarawak.
  • PKML (Jun 1946): Tengku Noordin dan Zakaria Gunn; memajukan sosioekonomi dan menuntut Sabah dimerdekakan.
  • BARIP (Disember 1946, Jesselton dan Labuan): Mandur Syarif, Imam Suhaili Yaakub dan Pengiran Ahmad; menyatukan anak negeri dan menuntut keadilan daripada British.
Parti politik tahun 1950-anhlm. 184
  • IMP (September 1951): Dato' Onn Jaafar dan Tan Cheng Lock; menyatukan rakyat pelbagai kaum dan menjadikan kerjasama kaum dasar penting untuk merdeka.
  • PAS (November 1951): Haji Ahmad Fuad Hassan dan Dr. Burhanuddin al-Helmi; memperjuangkan kemerdekaan penuh dan penyatuan pentadbiran Islam di negeri Melayu.
  • People's Progressive Party (PPP, Januari 1953): Dr. S. Kanapathippilai dan Dr. Seenivasagam; memperjuangkan hak sama rata dan keadilan sosioekonomi berasaskan demokrasi berparlimen.
  • Parti Negara (Februari 1954): Dato' Onn Jaafar, Dato' Hamzah Abdullah, Heah Joo Seang, E.E.C. Thuraisingham dan P. Ramani; menuntut kemerdekaan dengan kerjasama semua kaum melalui satu parti untuk semua rakyat.
Kerjasama politik: PUTERA-AMCJA, Persidangan dan Konvensyen Kebangsaanhlm. 186–187
  • PUTERA (Pusat Tenaga Rakyat) pimpinan Dr. Burhanuddin al-Helmi dan AMCJA (All Malaya Council of Joint Action) pimpinan Tan Cheng Lock bergabung, menurut buku teks pada Disember 1947.
  • Pakatan ini melahirkan Manifesto Perlembagaan Rakyat yang mencadangkan pemerintahan sendiri, Dewan Perundangan dan satu kewarganegaraan.
  • Persidangan Kebangsaan (Februari 1954) diketuai Dato' Panglima Bukit Gantang dan disertai IMP, MIC, Persatuan Ceylonese Malaya serta Persatuan Eurasian Malaya; ia menuntut pilihan raya Persekutuan.
  • Konvensyen Kebangsaan (Ogos 1954) dianjurkan UMNO (Tunku Abdul Rahman) dan MCA (Tan Cheng Lock), dihadiri PAS, Persetiaan Melayu Kelantan dan Persatuan Melayu Semenanjung, lalu mendesak British mengadakan pilihan raya Persekutuan.
  • Konvensyen ialah persidangan anggota pertubuhan politik untuk membincangkan sesuatu perkara.
  • Nota ketepatan: rekod arkib (kertas H.S. Lee, ISEAS) mencatat Persidangan Kebangsaan pertama dipanggil pada 27 April 1953 dan Konvensyen Kebangsaan UMNO-MCA berlangsung pada tahun 1953; latihan buku teks sendiri (hlm. 191) menyebut Persidangan Kebangsaan 1953. Sumber lain juga mencatat PUTERA bergabung dengan AMCJA sejak awal 1947. Untuk peperiksaan, ikut tarikh dalam teks buku teks.
Pembentukan Parti Perikatanhlm. 187
  • Pada Oktober 1954, MIC menyertai UMNO dan MCA membentuk Parti Perikatan.
  • Penyertaan MIC melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar di Tanah Melayu.
  • Logo kapal layar melambangkan kesediaan menempuh cabaran dan rintangan untuk mencapai kemerdekaan.
  • Kerjasama kaum penting untuk mencapai kemerdekaan dan memastikan rakyat hidup rukun dan damai.

Garis masa

  1. Oktober 1945PKMM ditubuhkan.
  2. Februari 1946API ditubuhkan.
  3. Mei 1946UMNO ditubuhkan.
  4. Ogos 1946MIC ditubuhkan.
  5. Disember 1947Pakatan PUTERA-AMCJA (menurut buku teks).
  6. Februari 1949MCA ditubuhkan.
  7. September dan November 1951IMP dan PAS ditubuhkan.
  8. Februari 1954Persidangan Kebangsaan; Parti Negara ditubuhkan.
  9. Ogos 1954Konvensyen Kebangsaan UMNO-MCA (menurut buku teks).
  10. Oktober 1954MIC menyertai UMNO dan MCA membentuk Parti Perikatan.

Tokoh penting

  • Dr. Burhanuddin al-HelmiPemimpin PKMM dan PUTERA serta antara pemimpin PAS.
  • Tan Cheng LockPemimpin MCA dan AMCJA; turut terlibat dalam IMP.
  • Dato' Onn JaafarPemimpin UMNO, kemudian pengasas IMP dan Parti Negara.
  • Tunku Abdul RahmanPemimpin UMNO yang menganjurkan Konvensyen Kebangsaan bersama MCA.
  • Dato' Panglima Bukit GantangDato' Abdul Wahab Abdul Aziz, Menteri Besar Perak yang mengetuai Persidangan Kebangsaan.
  • John ThivyPengasas MIC.

🏆 Untuk skor A

  • Bezakan parti berasaskan kaum (contohnya UMNO, MCA, MIC) dengan parti berbilang kaum (contohnya IMP, PPP, Parti Negara) dan pakatan antara kaum (PUTERA-AMCJA, Perikatan).
  • Kata kunci bermarkah: "kesedaran berorganisasi", "kerjasama antara kaum", "Manifesto Perlembagaan Rakyat", "pilihan raya Persekutuan" dan "permuafakatan".
  • Rantaian sebab dan akibat: nasionalisme selepas perang, banyak parti ditubuhkan, keperluan kerjasama kaum (prasyarat British), Perikatan dibentuk, menang pilihan raya 1955 dan berunding untuk merdeka.
  • Kaitkan dengan K11.1.9: perjuangan yang tersusun melalui organisasi lebih berkesan daripada usaha berseorangan.

✍️ Strategi menjawab

  • "Nyatakan parti dan pemimpinnya": hafal pasangan parti, tarikh dan pemimpin daripada jadual buku teks.
  • "Mengapakah banyak parti muncul pada tahun 1940-an": nasionalisme, penentangan Malayan Union dan penyerahan Sarawak, kesedaran berorganisasi.
  • "Jelaskan kerjasama politik ke arah kemerdekaan": susun mengikut kronologi PUTERA-AMCJA, Persidangan Kebangsaan, Konvensyen Kebangsaan dan Parti Perikatan.

⚠️ Kesilapan biasa

  • Menyangka Persidangan Kebangsaan dan Konvensyen Kebangsaan dianjurkan oleh pihak yang sama. Persidangan diketuai Dato' Panglima Bukit Gantang; Konvensyen dianjurkan UMNO dan MCA.
  • Menyangka Parti Perikatan dibentuk serentak oleh tiga parti. UMNO dan MCA bekerjasama lebih awal; MIC menyertainya pada Oktober 1954.
  • Tertukar PUTERA dengan AMCJA. PUTERA dipimpin Dr. Burhanuddin al-Helmi; AMCJA diketuai Tan Cheng Lock.

Latihan objektif gaya Kertas 1

Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.

  1. 1Mengapakah banyak parti politik ditubuhkan selepas Perang Dunia Kedua?

  2. 2Parti manakah yang diasaskan oleh Dato' Onn Jaafar? I Independence of Malayan Party II Parti Negara III People's Progressive Party IV Malayan Chinese Association

  3. 3Pakatan PUTERA-AMCJA melahirkan

  4. 4Siapakah yang mengetuai Persidangan Kebangsaan?

  5. 5Apakah persamaan antara Persidangan Kebangsaan dengan Konvensyen Kebangsaan?

  6. 6Penyertaan MIC dalam Parti Perikatan pada Oktober 1954 penting kerana

  7. 7Logo kapal layar Parti Perikatan melambangkan

Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A

Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.

  1. Namakan dua parti politik yang ditubuhkan di Sarawak selepas Perang Dunia Kedua. [2 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Persatuan Kebangsaan Melayu Sarawak (PKMS).
    • Pergerakan Pemuda Melayu (PPM).
    • Barisan Pemuda Sarawak (BPS).

  2. Jelaskan peranan Pakatan PUTERA-AMCJA. [3 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Merintis kerjasama politik antara kaum.
    • Melahirkan Manifesto Perlembagaan Rakyat.
    • Mencadangkan pemerintahan sendiri dan pembentukan Dewan Perundangan.
    • Mencadangkan penerimaan satu kewarganegaraan.

  3. Huraikan langkah kerjasama politik yang membawa kepada pembentukan Parti Perikatan. [4 markah]

    Lihat cadangan skema
    • UMNO dan MCA mula bekerjasama dalam pilihan raya.
    • Konvensyen Kebangsaan dianjurkan UMNO dan MCA serta dihadiri PAS dan pertubuhan Melayu lain.
    • Konvensyen mendesak British mengadakan pilihan raya Persekutuan.
    • Pada Oktober 1954, MIC menyertai UMNO dan MCA.
    • Parti Perikatan menggunakan logo kapal layar dan melengkapkan kerjasama tiga kaum terbesar.

Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B

Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.

  1. Huraikan penubuhan parti politik dan kerjasama politik di negara kita selepas Perang Dunia Kedua. Pada pendapat anda, mengapakah kerjasama antara parti penting dalam perjuangan kemerdekaan?

    Lihat rangka jawapan
    • Pendahuluan: nasionalisme selepas Perang Dunia Kedua mendorong penubuhan banyak parti politik yang kebanyakannya berasaskan kaum.
    • Parti 1940-an di Tanah Melayu: PKMM, API, UMNO, MIC, MCA dengan pemimpin dan perjuangan masing-masing.
    • Parti 1940-an di Sarawak dan Sabah: PKMS, PPM, Barisan Pemuda Sarawak, PKML, BARIP.
    • Parti 1950-an: IMP, PAS, PPP dan Parti Negara, termasuk usaha membentuk parti berbilang kaum.
    • Kerjasama awal: PUTERA-AMCJA dan Manifesto Perlembagaan Rakyat; Persidangan Kebangsaan menuntut pilihan raya Persekutuan.
    • Konvensyen Kebangsaan UMNO-MCA dan pembentukan Parti Perikatan (Oktober 1954) dengan logo kapal layar.
    • Kesimpulan atau pendapat: kerjasama memenuhi syarat British tentang perpaduan kaum, menguatkan suara rakyat dan membuka jalan kepada pilihan raya serta kemerdekaan.

Pengajaran dan nilai

  1. Berorganisasi untuk menjayakan perjuangan.
  2. Permuafakatan dan kesederhanaan menjamin keharmonian dan kestabilan politik.
  3. Toleransi antara kaum sebagai teras kerukunan negara.

Kad kilat istilah

Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.

Rujukan

Buku Teks Sejarah Tingkatan 4 KSSM, hlm. 184–187. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.