SPMTINGKATAN 5 · BAB 1014 minit bacahlm. 226–229

10.1 Malaysia dalam Isu Global Kontemporari

Bab 10: Kecemerlangan Malaysia di Persada Dunia

Dua pulau dimenangi Malaysia di mahkamah dunia, satu pulau lagi diputuskan milik Singapura. Bagaimanakah Malaysia menyelesaikan isu global tanpa melepaskan sebutir peluru pun?

📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.

Bahasa penerangan:

🧠 Faham dalam 1 minit

Bayangkan Malaysia sebagai seorang pelajar pengawas yang terpaksa menangani lima masalah besar di sekolah. Ada murid yang menyeludup barang terlarang (dadah), ada pertikaian tentang siapa pemilik meja di sudut kelas (pertindihan sempadan), ada pesaing yang memburukkan kuih jualan anda supaya kuihnya laku (kempen antiminyak sawit), ada sindiket yang memaksa murid bekerja (pemerdagangan orang), dan ada penyakit berjangkit yang merebak (AIDS).

Pengawas yang bijak tidak bergaduh. Untuk meja yang dipertikaikan, dia membawa kes kepada guru besar yang adil, iaitu Mahkamah Antarabangsa. Untuk kuih yang diburukkan, dia mendapatkan sijil mutu (RSPO dan MSPO). Untuk masalah lain, dia membuat peraturan, bekerjasama dengan pengawas sekolah lain dan memberi rawatan. Inilah cara Malaysia: berhemah, berdiplomasi dan tanpa konflik bersenjata.

🎯 Wajib tahu sasaran LULUS

  1. Lima isu global kontemporari yang dihadapi Malaysia ialah penyalahgunaan dadah, pertindihan sempadan, kempen antiminyak sawit, pemerdagangan orang dan penyakit berjangkit.
  2. Tun Dr. Mahathir Mohamad dipilih sebagai Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa pada 1988; Malaysia juga bekerjasama melalui IDEC dan INTERPOL.
  3. Mahkamah Antarabangsa memutuskan Pulau Sipadan dan Ligitan milik Malaysia (2002) dan Pulau Batu Putih milik Singapura (2008); tuntutan Kepulauan Spratly masih belum selesai.
  4. Kempen antiminyak sawit oleh American Soybean Association (ASA) dan NGO alam sekitar di Eropah ditangani melalui RSPO, kempen berterusan dan pensijilan MSPO.
  5. Malaysia menguatkuasakan Akta ATIPSOM 2007 dan menubuhkan MAPO (2008) untuk memerangi pemerdagangan orang, serta melaksanakan NSPEA untuk mengakhiri AIDS menjelang 2030.

Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.

DSKP

Apa yang perlu anda kuasai

  • 15.3.1 Memerihalkan pelibatan Malaysia dalam isu-isu global kontemporari.
  • K15.3.6 Menerangkan kepentingan kebijaksanaan dalam menguruskan isu-isu global.

Ringkasan

Sebagai negara terbuka, Malaysia turut terkesan oleh isu global dan menanganinya dengan bijak tanpa konflik. Dalam isu dadah, Malaysia mengisytiharkan perang terhadap dadah, bersuara dalam IDEC, bekerjasama dengan INTERPOL, dan Tun Dr. Mahathir Mohamad menjadi Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa pada 1988. Pertikaian Pulau Sipadan dan Ligitan dengan Indonesia serta Pulau Batu Putih dengan Singapura diselesaikan oleh Mahkamah Antarabangsa pada 2002 dan 2008. Tuntutan bertindih ke atas Kepulauan Spratly pula belum selesai dan dibangkitkan dalam Forum ASEAN-China pada 1995.

Kempen antiminyak sawit oleh pengeluar minyak kacang soya dan NGO alam sekitar Eropah ditangani melalui RSPO, kempen berterusan dan pensijilan MSPO. Pemerdagangan orang, jenayah terancang yang mengancam hak asasi dan keselamatan, ditangani melalui Akta ATIPSOM 2007, MAPO (2008) dan Pelan Tindakan Kebangsaan 2010–2015. Bagi AIDS yang dikesan pada 1986, Malaysia menjalankan pemeriksaan dan rawatan, diiktiraf WHO pada 2018 dan melaksanakan NSPEA sejak 2011.

Isi penting

Penyalahgunaan dadahhlm. 226
  • Malaysia mengisytiharkan perang terhadap penyalahgunaan dadah dan menjatuhkan hukuman berat kepada pesalah dadah.
  • Kesungguhan Malaysia disuarakan dalam IDEC (Persidangan Penguatkuasaan Dadah Antarabangsa) yang ditubuhkan oleh Amerika Syarikat pada 1983.
  • Malaysia bekerjasama dengan INTERPOL dan negara lain untuk menggubal strategi operasi memerangi dadah.
  • Tun Dr. Mahathir Mohamad, Perdana Menteri keempat, dipilih sebagai Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa dalam forum PBB pada 1988.
Pertindihan sempadanhlm. 227
  • Tuntutan Pulau Batu Putih melibatkan Malaysia dengan Singapura, manakala Pulau Sipadan dan Ligitan melibatkan Malaysia dengan Indonesia.
  • Kedua-dua tuntutan diselesaikan oleh Mahkamah Antarabangsa: Sipadan dan Ligitan milik Malaysia (2002) dan Batu Putih milik Singapura (2008).
  • Info tambahan (laman rasmi ICJ): penghakiman Sipadan dan Ligitan dibuat pada 17 Disember 2002, penghakiman Batu Putih pada 23 Mei 2008, dan dalam kes yang sama Middle Rocks diputuskan milik Malaysia.
  • Tuntutan Kepulauan Spratly melibatkan Malaysia, China, Vietnam, Brunei dan Filipina, dan masih belum selesai; kawasan ini penting dari segi geostrategik dan perdagangan.
  • Tuntutan Malaysia bermula pada 1979 dan merangkumi Pulau Kecil Amboyna, Terumbu Ubi, Terumbu Semarang Barat dan Layang-Layang seperti dalam Akta Zon Ekonomi Eksklusif 1984; isu ini dibangkitkan dalam Forum ASEAN-China pada 1995.
Kempen antiminyak sawithlm. 228
  • Gerakan antiminyak sawit oleh negara maju menggugat ekonomi negara pengeluar seperti Malaysia dan Indonesia.
  • Kempen dijalankan oleh American Soybean Association (ASA) kerana minyak sawit menjejaskan jualan minyak kacang soya.
  • NGO pencinta alam di Eropah pula mendakwa penanaman sawit mencemarkan alam sekitar dan memusnahkan hutan serta habitat haiwan liar.
  • Malaysia bertindak melalui Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO), kempen berterusan dan pensijilan Malaysian Sustainable Palm Oil (MSPO) sejak 2019, serta Amalan Pertanian Baik (GAP).
  • Malaysia bertindak secara berhemah untuk mengelakkan konflik dengan negara lain.
Pemerdagangan oranghlm. 229
  • Pemerdagangan orang ialah jenayah terancang yang mengancam hak asasi manusia dan keselamatan negara.
  • Kemakmuran Malaysia menarik warga asing, dan kedudukan strategiknya menjadikan Malaysia lokasi transit sindiket ke negara lain.
  • Malaysia menguatkuasakan undang-undang selaras dengan Konvensyen PBB mengenai Hak Kanak-Kanak 1989 dan Protokol PBB tentang pemerdagangan orang.
  • Malaysia menguatkuasakan Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran 2007 (ATIPSOM) dan menubuhkan MAPO pada 2008.
  • Pelan Tindakan Kebangsaan Antipemerdagangan Orang (2010–2015) merangkumi rundingan dengan negara luar, penguatkuasaan, pendakwaan dan perlindungan mangsa.
Penyakit berjangkit (AIDS)hlm. 229
  • AIDS dikesan di Malaysia pada 1986; hingga 2014, lebih 100 000 kes dilaporkan dengan lebih 16 000 kematian.
  • Kementerian Kesihatan menjalankan pemeriksaan kesihatan berterusan dan memberikan rawatan sehingga penularan berjaya dikawal.
  • Pada 2018, WHO memperakukan Malaysia antara negara Asia yang berjaya mengurangkan penularan daripada ibu kepada anak.
  • Sejak 2011, Malaysia melaksanakan Pelan Strategik Kebangsaan Mengakhiri AIDS (NSPEA) bagi menyokong hasrat PBB dunia bebas AIDS pada 2030, dan menyambut Hari AIDS Sedunia setiap 1 Disember.

Garis masa

  1. 1979Malaysia mula menuntut sebahagian Kepulauan Spratly.
  2. 1986AIDS dikesan di Malaysia.
  3. 1988Tun Dr. Mahathir Mohamad menjadi Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa.
  4. 1995Isu Spratly dibangkitkan dalam Forum ASEAN-China.
  5. 17 Disember 2002Mahkamah Antarabangsa memutuskan Pulau Sipadan dan Ligitan milik Malaysia.
  6. 2007–2008Akta ATIPSOM 2007 dikuatkuasakan; MAPO ditubuhkan pada 2008.
  7. 23 Mei 2008Mahkamah Antarabangsa memutuskan Pulau Batu Putih milik Singapura.
  8. 2019Pensijilan MSPO dilaksanakan (menurut buku teks).

Tokoh penting

  • Tun Dr. Mahathir MohamadPerdana Menteri keempat; Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa (1988).

🏆 Untuk skor A

  • Bagi setiap isu, tulis pola tiga langkah: apakah masalahnya, mengapa ia menjejaskan Malaysia, dan bagaimana Malaysia menanganinya.
  • Tekankan cara Malaysia: diplomasi, undang-undang dan mahkamah antarabangsa, bukan kekerasan (K15.3.6).
  • Bezakan dua pihak dalam kempen antiminyak sawit: ASA (sebab ekonomi) dan NGO Eropah (sebab alam sekitar).
  • Sebut akronim dengan maksudnya: ATIPSOM, MAPO, RSPO, MSPO, NSPEA, IDEC.

✍️ Strategi menjawab

  • "Memerihalkan pelibatan Malaysia dalam isu global": pilih isu yang diminta dan berikan sekurang-kurangnya tiga tindakan Malaysia.
  • "Mengapakah Malaysia menjadi lokasi transit pemerdagangan orang": jawapan utamanya ialah kedudukan strategik di Asia Tenggara.
  • "Bagaimanakah isu pertindihan sempadan diselesaikan": sebut Mahkamah Antarabangsa, tahun dan keputusan; untuk Spratly, sebut Forum ASEAN-China 1995.

⚠️ Kesilapan biasa

  • Menulis bahawa Malaysia memenangi Pulau Batu Putih. Mahkamah Antarabangsa memutuskan Pulau Batu Putih milik Singapura pada 2008.
  • Menyangka ASA dalam isu sawit ialah Persatuan Asia Tenggara (1961). Dalam topik ini, ASA ialah American Soybean Association.
  • Menyangka isu Spratly sudah selesai. Buku teks menyatakan isu ini masih belum selesai.

Latihan objektif gaya Kertas 1

Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.

  1. 1Pada tahun 1988, Tun Dr. Mahathir Mohamad dipilih sebagai

  2. 2Apakah keputusan Mahkamah Antarabangsa pada tahun 2002?

  3. 3Pihak yang melancarkan kempen antiminyak sawit ialah I American Soybean Association II NGO pencinta alam di Eropah III RSPO IV MSPO

  4. 4Faktor manakah yang menyebabkan sindiket menjadikan Malaysia tempat persinggahan sebelum membawa mangsa pemerdagangan orang ke negara lain?

  5. 5Agensi PBB manakah yang mengiktiraf kejayaan Malaysia mengurangkan penularan AIDS daripada ibu kepada anak pada 2018?

  6. 6Kawasan Kepulauan Spratly yang dimasukkan dalam wilayah Malaysia termasuklah I Pulau Kecil Amboyna II Terumbu Ubi III Layang-Layang IV Pulau Batu Putih

  7. 7Undang-undang manakah yang dikuatkuasakan oleh Malaysia untuk memerangi pemerdagangan orang?

Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A

Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.

  1. Nyatakan dua pihak yang melancarkan kempen antiminyak sawit. [2 markah]

    Lihat cadangan skema
    • American Soybean Association (ASA), pengeluar minyak kacang soya.
    • NGO pencinta alam di Eropah.

  2. Jelaskan langkah Malaysia menangani kempen antiminyak sawit. [3 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Menyertai Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO).
    • Menjalankan kempen secara berterusan.
    • Melaksanakan pensijilan Malaysian Sustainable Palm Oil (MSPO).
    • Melaksanakan Amalan Pertanian Baik (GAP) untuk pengeluaran mampan.
    • Bertindak secara berhemah untuk mengelakkan konflik dengan negara lain.

  3. Huraikan usaha Malaysia menangani penyakit AIDS. [4 markah]

    Lihat cadangan skema
    • Pemeriksaan kesihatan secara berterusan oleh Kementerian Kesihatan.
    • Memberikan rawatan kepada pesakit.
    • Berjaya mengurangkan penularan daripada ibu kepada anak dan diiktiraf WHO pada 2018.
    • Melaksanakan NSPEA sejak 2011 untuk dunia bebas AIDS pada 2030.
    • Menyambut Hari AIDS Sedunia setiap 1 Disember.

Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B

Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.

  1. Huraikan pelibatan Malaysia dalam menangani isu-isu global kontemporari. Pada pendapat anda, mengapakah kebijaksanaan penting dalam menguruskan isu global?

    Lihat rangka jawapan
    • Pendahuluan: sebagai negara terbuka, Malaysia terkesan oleh isu global dan menanganinya tanpa konflik, menunjukkan kebijaksanaan pemimpin.
    • Dadah: perang terhadap dadah, IDEC, INTERPOL; Tun Dr. Mahathir Ketua Jawatankuasa Antidadah Antarabangsa (1988).
    • Pertindihan sempadan: Mahkamah Antarabangsa (Sipadan dan Ligitan 2002, Batu Putih 2008); Spratly dibangkitkan dalam Forum ASEAN-China 1995.
    • Kempen antiminyak sawit: ASA dan NGO Eropah; RSPO, kempen berterusan, MSPO dan GAP.
    • Pemerdagangan orang: ATIPSOM 2007, MAPO 2008, Pelan Tindakan Kebangsaan 2010–2015.
    • Penyakit berjangkit: pemeriksaan dan rawatan AIDS, pengiktirafan WHO 2018, NSPEA sejak 2011.
    • Pendapat dan kesimpulan: kebijaksanaan dan diplomasi mengelakkan konflik, menjaga kedaulatan dan menjadikan Malaysia dihormati; rakyat perlu menyokong langkah diplomasi kerajaan.

Pengajaran dan nilai

  1. Bijaksana dan berhemah dalam menyelesaikan konflik.
  2. Menyokong langkah diplomasi kerajaan dalam isu antarabangsa.
  3. Mengamalkan gaya hidup sihat dan menjauhi dadah.

Kad kilat istilah

Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.

Rujukan

Buku Teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, hlm. 226–229. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.