3.4 Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik
Bab 3: Konflik Dunia dan Pendudukan Jepun di Negara Kita
Tahukah anda bahawa Perang Pasifik bermula di Kota Bharu, Kelantan, kira-kira sejam sebelum serangan ke atas Pearl Harbour?
📝 Nota disusun daripada sumber rasmi dan sumber terbuka yang disenaraikan di bawah. Belum disemak oleh guru. Sentiasa rujuk buku teks dan guru anda.
💡 Jawapan peperiksaan ditulis dalam Bahasa Melayu, jadi istilah penting dikekalkan dalam Bahasa Melayu. Selepas faham, baca semula bahagian ini dalam BM.
🧠 Faham dalam 1 minit
Bayangkan sebuah kilang yang berkembang pesat tetapi tidak cukup bahan mentah sendiri. Pemiliknya memutuskan untuk "mengambil" bahan dari kampung jiran. Apabila jiran-jiran besar (Amerika Syarikat, British dan Belanda) berhenti berniaga dengannya, kilang itu memilih jalan perang untuk merampas bahan di selatan. Itulah Jepun selepas Pembaharuan Meiji.
Pada 8 Disember 1941 (waktu Tokyo), Jepun menyerang serentak: mendarat di Kota Bharu, membom Pearl Harbour dan mendarat di Singgora. Dalam beberapa bulan, Jepun membina empayar yang luas di Asia Pasifik.
想象一间发展很快的工厂，自己的原料却不够。老板决定去邻村“拿”原料。当几个大邻居（美国、英国和荷兰）不再跟它做生意时，这间工厂选择用战争去南方抢夺原料。这就是明治维新（Pembaharuan Meiji）之后的日本。
1941年12月8日（东京时间），日本同时发动进攻：在 Kota Bharu 登陆、轰炸 Pearl Harbour（珍珠港），并在 Singgora 登陆。短短几个月内，日本就在亚太地区建立了一个庞大的帝国。
Imagine a factory that is growing fast but does not have enough raw materials of its own. The owner decides to "take" materials from the neighbouring villages. When the big neighbours (the United States, Britain and the Netherlands) stop trading with it, the factory chooses war to seize materials in the south. That was Japan after the Pembaharuan Meiji (Meiji Restoration).
On 8 December 1941 (Tokyo time), Japan attacked at the same time: landing at Kota Bharu, bombing Pearl Harbour and landing at Singgora. Within a few months, Japan built a huge empire in the Asia Pacific.
🎯 Wajib tahu sasaran LULUS
- Perang Pasifik (1941–1945) berpunca daripada kemunculan Jepun sebagai kuasa tentera di Asia (hasil Pembaharuan Meiji) yang menjalankan imperialisme.
- Dasar peluasan kuasa Jepun didorong oleh keperluan perindustrian, pengaruh golongan tentera (menguasai politik sejak 1932; Jeneral Hideki Tojo menjadi Perdana Menteri pada Oktober 1941) dan matlamat mewujudkan orde baharu Asia.
- Peluasan kuasa: Korea (1910), Manchuria (1932), China (1937), Indochina (1941). Pada tahun 1940 Jepun menandatangani Pakatan Tiga Negara dengan Jerman dan Itali.
- Amerika Syarikat, British dan Belanda mengenakan sekatan ekonomi. Jepun lalu merancang menguasai wilayah selatan yang kaya bijih timah, getah, bauksit dan petroleum.
- 8 Disember 1941 (waktu Tokyo): Jepun mendarat di Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu (2:15 pagi), menyerang Pearl Harbour (3:25 pagi) dan mendarat di Singgora (4:00 pagi). Menjelang April 1942 Jepun menguasai empayar yang luas.
- Perang Pasifik（太平洋战争，1941–1945）的起因是日本崛起为亚洲的军事强国（Pembaharuan Meiji 明治维新的成果）并推行帝国主义（imperialisme）。
- 日本的扩张政策（dasar peluasan kuasa）受到以下推动：工业需要、军人集团的影响（1932年起掌控政治；Jeneral Hideki Tojo 东条英机于1941年10月出任首相），以及建立 orde baharu Asia（亚洲新秩序）的目标。
- 扩张：朝鲜（1910年）、满洲（1932年）、中国（1937年）、印度支那（1941年）。1940年日本与德国、意大利签署 Pakatan Tiga Negara（三国同盟）。
- 美国、英国和荷兰实施 sekatan ekonomi（经济封锁）。日本于是计划控制盛产锡、橡胶、铝土矿和石油的南方地区。
- 1941年12月8日（东京时间）：日本在 Kota Bharu 的 Pantai Kuala Pak Amat 登陆（凌晨2:15），进攻 Pearl Harbour（凌晨3:25），并在 Singgora 登陆（凌晨4:00）。到1942年4月，日本已控制了一个庞大的帝国。
- The Perang Pasifik (Pacific War, 1941–1945) was caused by Japan's rise as a military power in Asia (a result of the Pembaharuan Meiji, Meiji Restoration) that practised imperialism (imperialisme).
- Japan's expansion policy (dasar peluasan kuasa) was driven by industrial needs, the influence of the military (in control of politics from 1932; Jeneral Hideki Tojo became Prime Minister in October 1941) and the aim of creating an orde baharu Asia (new order in Asia).
- Expansion: Korea (1910), Manchuria (1932), China (1937), Indochina (1941). In 1940 Japan signed the Pakatan Tiga Negara (Tripartite Pact) with Germany and Italy.
- The United States, Britain and the Netherlands imposed sekatan ekonomi (economic sanctions). Japan then planned to take the southern region, rich in tin, rubber, bauxite and petroleum.
- 8 December 1941 (Tokyo time): Japan landed at Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu (2:15 a.m.), attacked Pearl Harbour (3:25 a.m.) and landed at Singgora (4:00 a.m.). By April 1942 Japan controlled a huge empire.
Hafal senarai ini dahulu. Kemudian cuba latihan objektif di bawah.
Apa yang perlu anda kuasai
- 10.1.4 Menghuraikan perkembangan Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik.
Ringkasan
Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik (1941–1945), atau Perang Pasifik, berlaku di Lautan Pasifik, Tanah Besar Asia dan Kepulauan Asia Tenggara. Jepun yang moden selepas Pembaharuan Meiji meluaskan kuasa kerana memerlukan bahan mentah dan pasaran, dikuasai golongan tentera, dan ingin membentuk orde baharu Asia yang menyingkirkan kuasa Barat.
Sekatan ekonomi oleh Amerika Syarikat, British dan Belanda mendorong Jepun merancang penaklukan wilayah selatan. Selepas rundingan buntu, Jepun melancarkan serangan serentak pada Disember 1941 ke atas Tanah Melayu dan Pearl Harbour, diikuti Filipina, Hong Kong, Guam dan Wake. Menjelang April 1942, Jepun menguasai empayar yang luas. Perang Dunia Kedua secara keseluruhan mengorbankan hampir 75 juta nyawa.
Isi penting
Peluasan kuasa Jepunhlm. 64
- Pembaharuan Meiji menjadikan Jepun negara industri dengan kuasa tentera setaraf kuasa Barat.
- Keperluan perindustrian: Jepun mahu mengurangkan pergantungan kepada Barat dan memerlukan wilayah sumber bahan mentah serta pasaran.
- Pengaruh golongan tentera: Jepun semakin agresif apabila golongan tentera menguasai politik pada tahun 1932; mereka percaya masalah ekonomi boleh diselesaikan dengan penaklukan.
- Pada Oktober 1941, Jeneral Hideki Tojo menjadi Perdana Menteri dan membawa Jepun ke kancah perang.
- Orde baharu Asia: blok ekonomi Jepun, Korea, China dan Manchuria yang kemudian dikembangkan ke seluruh Asia, dengan alasan menentang imperialisme Barat.
Sekatan ekonomi dan rancangan ke selatanhlm. 65
- Jepun menguasai kawasan strategik di Laut China Selatan termasuk Pulau Hainan dan Indochina.
- Amerika Syarikat, British dan Belanda mengenakan sekatan ekonomi: menghentikan perdagangan dan membekukan harta Jepun.
- Jepun merancang menguasai Asia Tenggara yang kaya dengan bijih timah, getah, bauksit dan petroleum.
- Pakatan Tiga Negara (1940) dengan Jerman dan Itali mengikat Jepun dengan Kuasa Paksi; Jerman menghantar pakar untuk membantu Jepun.
- Selepas rundingan di Amerika Syarikat menemui jalan buntu, arahan serangan serentak dikeluarkan pada Disember 1941.
Bermulanya perang di Asia Pasifikhlm. 66–67
- Perang bermula apabila Jepun menyerang Tanah Melayu dan Pearl Harbour, Hawaii, pangkalan tentera laut Amerika Syarikat.
- Tujuan serangan Pearl Harbour: melumpuhkan armada laut Amerika Syarikat yang boleh menghalang peluasan kuasa Jepun.
- Berdasarkan waktu Tokyo, perang bermula dengan pendaratan di Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu pada 2:15 pagi, 8 Disember 1941.
- Jepun turut menyerang Filipina, Hong Kong, Pulau Guam dan Pulau Wake; Amerika Syarikat lalu mengisytiharkan perang terhadap Jepun.
- Nota ketepatan: serangan Pearl Harbour berlaku pada 7 Disember 1941 mengikut waktu Hawaii, iaitu 8 Disember mengikut waktu Tokyo dan Tanah Melayu.
Kronologi kemaraan Jepunhlm. 67
- 10 Dis. 1941 Guam; 16 Dis. 1941 Miri; 22 Dis. 1941 pendaratan pertama di Filipina; 23 Dis. 1941 Pulau Wake jatuh; 25 Dis. 1941 Hong Kong menyerah kalah.
- 2 Jan. 1942 Manila dikalahkan dan Jepun menakluk Burma; 19 Jan. 1942 Sandakan dikuasai.
- 15 Feb. 1942 Singapura dikalahkan; 19 Feb. 1942 Darwin dibom; 27 Feb. 1942 Jepun menang dalam pertempuran di Laut Jawa; 28 Feb. 1942 Jawa diserang.
- Strategi berkesan dan penguasaan serangan di laut, darat dan udara membolehkan Jepun membentuk empayar luas menjelang April 1942.
- Perang Dunia Kedua secara keseluruhan mengorbankan hampir 75 juta nyawa serta membawa kemusnahan, kelaparan dan kemiskinan.
Garis masa
- 1910Jepun menguasai Korea.
- 1932Jepun menduduki Manchuria; golongan tentera menguasai politik Jepun.
- 1937Jepun menduduki China.
- 1940Pakatan Tiga Negara dengan Jerman dan Itali.
- Oktober 1941Jeneral Hideki Tojo menjadi Perdana Menteri Jepun.
- 8 Disember 1941Pendaratan di Kota Bharu dan serangan ke atas Pearl Harbour (waktu Tokyo).
- 15 Februari 1942Singapura dikalahkan.
- April 1942Jepun menguasai empayar yang luas di Asia Pasifik.
Tokoh penting
- Jeneral Hideki TojoPerdana Menteri Jepun mulai Oktober 1941 yang membawa Jepun ke kancah perang.
- Jeneral Tomoyuki YamashitaJeneral Jepun; buku teks memaparkan beliau meninjau pesawat pengebom Jerman di Calais.
🏆 Untuk skor A
- Tegaskan bahawa mengikut waktu Tokyo, Perang Pasifik bermula di Kota Bharu, bukan di Pearl Harbour. Fakta ini sering ditanya.
- Hubungkan sebab dan akibat: sekatan ekonomi → kekurangan bahan mentah → rancangan menakluk wilayah selatan → serangan Disember 1941.
- Bezakan tiga dorongan peluasan kuasa: ekonomi (perindustrian), politik (golongan tentera) dan ideologi (orde baharu Asia).
- Nota ketepatan untuk calon A: buku teks memberi Manchuria 1932 dalam garis masa tetapi Krisis Manchuria 1931–1933 dalam kotak Liga Bangsa-Bangsa. Kedua-duanya betul dalam konteks masing-masing.
✍️ Strategi menjawab
- "Jelaskan dasar peluasan kuasa Jepun": tiga isi (perindustrian, golongan tentera, orde baharu Asia) dengan huraian.
- "Mengapa Jepun menyerang Pearl Harbour?": melumpuhkan armada Amerika Syarikat di Pasifik yang boleh menghalang peluasan kuasa Jepun.
- Soalan kronologi: hafal urutan Korea → Manchuria → China → Indochina, dan 8 Disember 1941 → 15 Februari 1942 → April 1942.
⚠️ Kesilapan biasa
- Menyangka Perang Pasifik bermula di Pearl Harbour. Mengikut waktu Tokyo, pendaratan di Kota Bharu berlaku lebih awal.
- Mengira Jepun sebagai sebahagian Kuasa Bersekutu kerana pernah bersekutu dengan Britain dahulu. Dalam Perang Dunia Kedua Jepun ialah Kuasa Paksi.
- Menganggap sekatan ekonomi dikenakan oleh Jerman. Sekatan dikenakan oleh Amerika Syarikat, British dan Belanda.
Latihan objektif gaya Kertas 1
Jawab dahulu, kemudian semak. Markah anda hanya disimpan dalam pelayar anda sendiri.
1Apakah yang menyebabkan Jepun muncul sebagai negara industri dan kuasa tentera?
💡 Kenapa? Pembaharuan Meiji membawa pemodenan sehingga Jepun setaraf kuasa Barat. (hlm. 64)
2Yang manakah faktor dasar peluasan kuasa Jepun? I Keperluan perindustrian II Pengaruh golongan tentera III Mewujudkan orde baharu Asia IV Menyokong Liga Bangsa-Bangsa
💡 Kenapa? Peluasan kuasa Jepun berkait dengan keperluan perindustrian, golongan tentera dan orde baharu Asia. (hlm. 64)
3Siapakah yang menjadi Perdana Menteri Jepun pada Oktober 1941?
💡 Kenapa? Jeneral Hideki Tojo menjadi Perdana Menteri pada Oktober 1941. (hlm. 64)
4Negara manakah yang mengenakan sekatan ekonomi terhadap Jepun? I Amerika Syarikat II British III Belanda IV Jerman
💡 Kenapa? Amerika Syarikat, British dan Belanda mengenakan sekatan ekonomi. Jerman sekutu Jepun. (hlm. 65)
5Apakah tujuan serangan Jepun terhadap Pearl Harbour?
💡 Kenapa? Armada laut Amerika Syarikat boleh menghalang peluasan kuasa Jepun di Asia Pasifik. (hlm. 66)
6Berdasarkan waktu Tokyo, di manakah Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik bermula?
💡 Kenapa? Jepun mendarat di Pantai Kuala Pak Amat pada 2:15 pagi, sebelum serangan Pearl Harbour pada 3:25 pagi. (hlm. 67)
7Pakatan Tiga Negara yang ditandatangani oleh Jepun pada tahun 1940 melibatkan
💡 Kenapa? Pakatan Tiga Negara mengikat Jepun dengan Jerman dan Itali dalam Kuasa Paksi. (hlm. 65)
Latihan soalan struktur gaya Kertas 2, Bahagian A
Tulis jawapan anda dahulu, kemudian semak cadangan skema. Satu isi yang tepat dan berbeza biasanya satu markah.
Nyatakan faktor dasar peluasan kuasa Jepun. [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Keperluan perindustrian: bahan mentah dan pasaran.
- Pengaruh golongan tentera yang menguasai politik sejak 1932.
- Mewujudkan orde baharu Asia dan menentang imperialisme Barat.
Mengapakah Jepun merancang untuk menguasai wilayah di selatan? [3 markah]
Lihat cadangan skema
- Sekatan ekonomi oleh Amerika Syarikat, British dan Belanda.
- Jepun memerlukan bahan mentah untuk industri dan operasi perang.
- Asia Tenggara kaya dengan bijih timah, getah, bauksit dan petroleum.
- Rundingan untuk menamatkan sekatan ekonomi menemui jalan buntu.
Huraikan peristiwa pada 8 Disember 1941 berdasarkan waktu Tokyo. [3 markah]
Lihat cadangan skema
- 2:15 pagi: Jepun mendarat di Pantai Kuala Pak Amat, Kota Bharu.
- 3:25 pagi: Jepun menyerang Pearl Harbour, Hawaii.
- 4:00 pagi: Jepun mendarat di Singgora, Thailand.
Latihan esei gaya Kertas 2, Bahagian B
Rancang jawapan dalam 5 minit: tulis pendahuluan ringkas, isi yang dihuraikan dengan contoh, dan kesimpulan atau pendapat anda.
Jelaskan faktor dan perkembangan Perang Dunia Kedua di Asia Pasifik sehingga April 1942. Pada pendapat anda, apakah pengajaran daripada peristiwa ini?
Lihat rangka jawapan
- Pendahuluan: Perang Pasifik (1941–1945) berpunca daripada imperialisme Jepun selepas Pembaharuan Meiji.
- Keperluan perindustrian: bahan mentah dan pasaran untuk industri Jepun.
- Golongan tentera menguasai politik (1932); Tojo menjadi Perdana Menteri (Oktober 1941); peluasan ke Korea, Manchuria, China dan Indochina.
- Orde baharu Asia dan Pakatan Tiga Negara (1940) dengan Jerman dan Itali.
- Sekatan ekonomi Amerika Syarikat, British dan Belanda; rancangan menguasai wilayah selatan; rundingan buntu.
- Serangan serentak 8 Disember 1941: Kota Bharu, Pearl Harbour, Singgora; kemudian Filipina, Hong Kong, Guam, Wake, Singapura (15 Februari 1942); empayar luas menjelang April 1942.
- Pendapat: keamanan perlu dipertahankan; pertikaian ekonomi wajar diselesaikan secara diplomasi; negara perlu bersedia mempertahankan kedaulatan.
Pengajaran dan nilai
- Menghargai nikmat keamanan dunia kepada negara kita.
- Belajar hidup bersama-sama secara aman dan harmoni.
- Mengambil iktibar daripada kesengsaraan akibat peperangan.
Kad kilat istilah
Teka maksudnya dahulu, kemudian tekan kad.
Rujukan
Buku Teks Sejarah Tingkatan 4 KSSM, hlm. 64–67. Nota ini ditulis dengan kata-kata kami sendiri. Semak sentiasa dengan buku teks dan guru anda.
- Buku Teks Sejarah Tingkatan 4 KSSM (DBP), Bab 3: Konflik Dunia dan Pendudukan Jepun di Negara Kita, hlm. 64–67
- DSKP KSSM Sejarah Tingkatan 4 (Bahagian Pembangunan Kurikulum, KPM): Standard Kandungan 10.1 Konflik Dunia
- Battle of Kota Bharu (Wikipedia), semakan masa pendaratan berbanding serangan Pearl Harbour